Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Давид кугыжа шоҥгемын, кугу ийготан лийын. Давидым мо дене гына леведын огытыл, тудо садак ырен кертын огыл.2 Тунам тарзыже-влак Давидлан каласеныт: «Тек мемнан кугыжа озаланна самырык ӱдырым кычалыт – тудо кугыжа пелен лиеш, тудым ончаш тӱҥалеш. Ӱдыр воктеныже кияш тӱҥалеш, да мемнан кугыжа озаланна шокшо лиеш».3 Мотор ӱдырым пӱтынь Израиль мучко кычалыныт. Сунемыште илыше Ависагам мумеке, кугыжа деке конденыт.4 Ӱдыр пеш мотор лийын. Тудо Давид пелен лийын, тудым ончен, но кугыжа Ависага дене мален огыл.
5 Адоний, Аггифан эргыже, кугешнен, тыге ойлен: «Мый кугыжа лиям». Тудо шкаланже орва ден имнешке-влакым, тыгак тудым оролен коштшо витле еҥым налын.6 Ачаже тудым, «Молан тыге ыштылат?» манын, нигунам шылтален огыл. Адоний пеш мотор улмаш, тудо Авессалом деч вара шочшо эрге лийын.7 Тудо Саруя эрге Иоав да иерей Авиафар деч каҥашым йодын, нунышт тудлан полшен шогеныт.8 Но иерей Садок ден Иодай эрге Ваней, пророк Нафан, Семей, Рисий да Давидын тале сарзыже-влак Адоний могырышто лийын огытыл.
9 Рогель памаш дене улшо Зохелет кӱ воктене Адоний тыгыде ден шолдыра вольыкым, ӧрдыктарыме презе-влакым надыр шотеш шӱшкылын. Тушко тудо чыла иза-шольыжым – кугыжа эрге-шамычым, – тыгак кугыжалан служитлыше Иуда тукым эрге-влакым ӱжын.10 А пророк Нафаным, Ванейым, тыгак Давидын тале сарзыже-влакым да Соломон шольыжым ӱжын огыл.
11 Тунам Нафан Вирсавиялан, Соломонын аважлан, каласен: «Колынат мо? Адоний, Аггифан эргыже, шкенжым кугыжалан увертарен, а мемнан Давид озана тидын нерген огешат пале.12 Мый тылат каҥашым пуэм, шке чонетым да Соломон эргычын илышыжым утарен кодо.13 Кай, Давид кугыжа дек пуро да тудлан каласе: ”Мыйын кугыжа озам, тый дечет вара кугыжалан Соломон эргыч шогалеш да тыйын престолышкет шинчеш манын, мыланем, шке тарзетлан, товатлен отыл мо? Молан Адоний кугыжа лийын?”14 Тидын нерген кугыжа дене кутырымет годым почешет мый пурем да мутет-влакым пеҥгыдемдем».
15 Вирсавия кугыжа дек малыме пӧлемышкыже пурен. Давид кугыжа пеш чот шоҥгемше лийын, тудым Сунем гыч Ависага ончен.16 Кугыжа ончылно Вирсавия вуйжым кӱвар марте савен. «Мо тылат кӱлеш?» – йодын кугыжа.17 Вирсавия тудлан каласен: «Мыйын кугыжа озам! Тый мыланем, шке тарзетлан, Господь Юмет дене товатлен ойленат: ”Тыйын Соломон эргыч мый дечем вара кугыжа лиеш, престолышкем тудо шинчеш”.18 А кызыт теве Адоний кугыжа лийын, да тый, кугыжа озам, тидын нерген отат пале.19 Тудо надырлан шуко тыгыде ден шолдыра вольыкым, ӧрдыктарыме презым шӱшкылын да кугыжан чыла эргыжым, иерей Авиафарым, сарзывуй Иоавым ӱжын. А Соломоным, тыйын тарзетым, ӱжын огыл.20 Мыйын кугыжа озам, израильтян-влак тыйын ӱмбакет ончат. Нуно увертарыметым вучат – кугыжа озам деч вара тудын престолышкыжо кӧ шинчеш.21 Уке гын, кугыжа озамын шке ача-кочаж-влак деке кайымекше, мыйым да Соломон эргым титаканыш луктыт».
22 Кунам Вирсавия эше кугыжа дене кутырен, пророк Нафан толын.23 Кугыжалан тудын толмыж нерген увертареныт. Нафан кугыжа ончыко толын шогалын да тудлан вуйжым мланде марте савен.24 Тудо каласен: «Мыйын кугыжа озам, тый ”Адоний мый дечем вара кугыжа лиеш да престолышкем шинчеш” манын каласенат мо?25 Таче тудо каен да шуко тыгыде ден шолдыра вольыкым, ӧрдыктарыме презе-влакым надыр шотеш шӱшкылын, тушко чыла кугыжа эрге ден сарзывуй-влакым, иерей Авиафарым ӱжын. Кызыт нуно тудын дене пырля кочкын-йӱыт, ”эсен лийже Адоний кугыжа!” манын кычкырат.26 А мыйым, тыйын тарзетым, тыгак иерей Садокым, Ванейым, Иодай эргым, да Соломоным, тыйын тарзетым, тудо ӱжын огыл.27 Тиде кугыжа озамын кумылжо почеш ышталтын мо? Молан тый шке тарзетлан кугыжа озамын престолыштыжо тудын деч вара кӧ шинчаш тӱҥалмым увертарен отыл?»
28 «Мый декем Вирсавиям ӱжса», – каласен Давид кугыжа. Вирсавия пурен да кугыжа ончыко шогалын.29 Кугыжа товатлен каласен: «Мыйым чыла тӱрлӧ ойго деч утарыше Господь дене товатлем:30 тыйын Соломон эргыч мый дечем вара кугыжа лиеш да престолышкем шинчеш манын, мый тылат Израильын Господь Юмыж дене товатленам. Тидым мый таче шуктем».31 Вирсавия вуйжым мланде марте савен да каласен: «Курымеш эсен лийже мыйын Давид кугыжа озам!»
32 Давид кугыжа каласен: «Мый декем иерей Садокым, пророк Нафаным да Иодай эрге Ванейым ӱжса». Нуно чыланат кугыжа дек толыныт.33 Давид нунылан каласен: «Пеленда тарзем-влакым налза, мулем ӱмбак мыйын Соломон эргым шындыза да Гихон вӱд деке наҥгайыза.34 Тек иерей Садок ден пророк Нафан тудым тушто Израильын кугыжажлан шӱрен палемдат. Вара пуч дене пуалтыза да кычкырен увертарыза: ”Эсен лийже Соломон кугыжа!”35 Тидын деч вара тудым мӧҥгеш ужатыза – тек тудо толеш, престолышкем шинчеш да мыйын олмешем кугыжаланаш тӱҥалеш. Израиль ден Иудам вуйлаташ мый Соломоным палемденам».36 Ваней, Иодай эрге, кугыжалан каласен: «Аминь! Тек кугыжа озамын Господь Юмыжо тиде шомакым пеҥгыдемда!37 Кузе Господь Юмо мыйын кугыжа озам пелен лийын, тек Тудо Соломон пеленат лиеш да тудын престолжым Давид кугыжа озамын престолжо деч кӱшкырак нӧлталеш!»
38 Иерей Садок, пророк Нафан, Иодай эрге Ваней, хелефей ден фелефей-влак каеныт, Соломоным Давид кугыжан мулжо ӱмбак шынденыт да Гихон деке наҥгаеныт.39 Иерей Садок скиний гыч елейым темыман тӱкым налын да Соломоным кугыжалан шӱрен палемден. Тидын деч вара пуч дене пуалтеныт, да уло калык кычкыралын: «Эсен лийже Соломон кугыжа!»40 Вара чыланат Соломоным ужатен толыныт. Калык шиялтыш дене шоктен да туге чот куанен кычкырен – йӱк-йӱан деч эсогыл мланде чытырналтын.
41 Адоний ден тудын ӱжмӧ унаже-влак тиде йӱк-йӱаным кочкын-йӱын пытарымекышт колыныт. Пуч йӱкым колмеке, Иоав йодын: «Ола гыч могай йӱк-йӱан солна?»42 Тидым каласенат шуктен огыл, нунын деке Ионафан, Авиафар иерейын эргыже, толын лектын. Адоний каласен: «Тол тышке. Тый ӱшанле айдеме улат, уверетат сай лийшаш».43 Ионафан Адонийлан вашештен: «Уке, Давид кугыжа озана Соломоным кугыжалан шогалтен.44 Кугыжа тудын дене пырля иерей Садокым, пророк Нафаным, Иодайын Ваней эргыжым, хелефей ден фелефей-влакым колтен. Нуно Соломоным кугыжан мулжо ӱмбак шынденыт,45 вара Гихон воктене иерей Садок ден пророк Нафан тудым кугыжалан шӱрен палемденыт. Нуно тушеч куанен пӧртылыныт, сандене кызыт ола лӱшка, тиде йӱк-йӱан теве тышкат шокта.46 Кугыжан престолышко Соломон шинчынат шуктен.47 Кугыжан тарзыже-влакат Давид кугыжа озанам саламлаш толын каеныт да тудлан каласеныт: ”Тек тыйын Юмет Соломонын лӱмжым тыйын лӱмет деч чотрак чапландара, тек тудын престолжым тыйын престолет деч кӱшкырак нӧлталеш!” Кугыжа шке кийыме верыштыже вуйжым савен48 да тыге каласен: ”Израильын Господь Юмыжо моктымо лийже! Тудо таче [мыйын нӧшмем деч] престолышто шинчышым пуэн, да тидым мый шке шинчам дене ужам!”»
49 Тунам Адонийын ӱжмӧ еҥже-влак чыланат лӱдын колтеныт. Нуно кынел шогалыныт, да кажныже шке корныж дене каен.50 А Адоний, Соломон деч лӱдын, жертвенник дек каен да тудын тӱкыж-влакым кучен шогалын.51 Соломонлан каласеныт: «Адоний Соломон кугыжа деч лӱдеш. Тудо жертвенникын тӱкыж-влакым кучен шогалын да тыге ойла: ”Тек Соломон кугыжа кызыт мыланем ’шке тарзем ом пушт’ манын товатла”».52 Соломон каласен: «Тудо шкенжым шот дене кучаш тӱҥалеш гын, вуйжо гыч ик ӱп пырчат ок камвоч. Но чояланаш тӱҥалеш гын, тудо кола».53 Соломон кугыжа Адоний дек еҥ-влакым колтен. Нуно тудым жертвенник деч конденыт. Адоний толын да Соломон кугыжалан вуйжым савен. «Кай мӧҥгышкет», – Соломон тудлан каласен.
Глава 1