Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Сирий ден Израиль коклаште сар кум ий лийын огыл.2 Кумшо ийын Иосафат, Иудан кугыжаже, Израиль кугыжа дек каен.3 Израиль кугыжа шке полышкалышыже-влаклан каласен: «Галаадысе Рамоф мемнан ола, тидым паледа мо? А ме шып шинчена, тудым Сирий кугыжан кидше гыч шупшын огына нал».4 Тудо Иосафат деч йодын: «Мый денем пырля Галаадысе Рамоф ваштареш сар дене кает мо?» Иосафат Израиль кугыжалан вашештен: «Кушко тый, тушко мыят. Кушко тыйын калыкет, тушко мыйынат. Кушко тыйын имнет, тушко мыйын имнемат».
5 Но тыгодымак Иосафат Израиль кугыжалан каласен: «Эн ончыч йод – мом Господь каласа».6 Израиль кугыжа пророк-влакым поген – нунышт нылшӱдӧ наре еҥ лийыныт – да йодын: «Галаадысе Рамоф ӱмбаке мылам сар дене каяш але уке?» Пророк-влак вашештеныт: «Кай, Господь тудым кугыжан кидыш пуа».7 Иосафат йодын: «А тыште Господьын эше вес пророкшо уке мо? Тудын дечат йодына ыле».8 Израиль кугыжа Иосафатлан вашештен: «Уло эше икте, Господь деч каҥашым тудын гоч йодаш лиеш. Но мый тудым чытен ом керт: мыйын шотышто сай пророк шомакым нигунам ок ойло, лач удам гына. Тиде – Михей, Иемвлай эрге». Иосафат каласен: «Кугыжа тыге ынже ойло».9 Израиль кугыжа ик сартӧрам ӱжын да каласен: «Михейым, Иемвлай эргым, тышке писынрак кондо!»
10 Кугыжан вургемым чийыше Израиль кугыжа ден Иосафат, Иудан кугыжаже, Самарий ола капка воктенысе погынымо верыште шке престолыштышт шинченыт, а нунын ончылно пророк-влак шке пророк шомакыштым ойленыт.11 Седекий, Хенаана эрге, шкаланже кӱртньӧ тӱкӧ-шамычым ыштен да увертарен: «Тыге Господь ойла: нине тӱкӧ-влак дене сириян-шамычым ӧргет да нуным пытарет!»12 Пророк-влак чыланат тидымак ойленыт: «Кай Галаадысе Рамоф ӱмбаке, тый тудым сеҥет! Господь тудым кугыжа кидыш пуа!»13 Ӱжаш колтымо еҥ Михейлан каласен: «Пророк-влак чыланат кугыжалан ик йӱкын сайым гына ойлат. Тек тыйын шомакетат нунын шомакышт дене келшен толеш. Тыят сайым каласе».14 Михей вашештен: «Господь дене товатлем: Господь мылам мом каласа, тудым ойлем».
15 Михей кугыжа дек толын. Кугыжа тудын деч йодын: «Михей, мыланна Галаадысе Рамоф ӱмбаке сар дене каяш але уке?» Тудыжо кугыжалан вашештен: «Кай, тыйым сеҥымаш вуча. Господь тудым кугыжа кидыш пуа».16 Ахав тудлан каласен: «Тыйым мыняр гана товатлен ойлыкташ? Господьын лӱмжӧ дене мылам чын деч молым ит ойло!»17 Тунам Михей манын: «Мый курыклаште шаланен пытыше израильтян-влакым ужым, нуно кӱтӱчӧ деч посна коштшо шорыкла койыч. Господь тыге каласыш: ”Нунын озашт уке, тек кажныже тыныс дене мӧҥгыжӧ пӧртылеш”».18 Израиль кугыжа Иосафатлан ойлен: «Мый тылат шым каласе мо: тудо мыйын шотышто нигунамат сай пророк шомакым ок ойло, лач удам веле?!»19 Михей каласен: «[Тиде тыге огыл. Мыйыным огыл, а] Господьын шомакшым колышт. Мый престолышто шинчыше Господьым ужым. Тудын воктене, пурла да шола могырышто, пылпомышысо уло сарзывий шоген.20 Господь йодо: ”Ахав Галаадысе Рамофыш кайыже да тушан колыжо манын, кӧ тудым ондален наҥгая?” Икте иктым темлыш, весе – весым.21 Тунам ик шӱлыш лекте, Господь ончыко шогале да каласыш: ”Мый тудым ондалем”. Господь йодо: ”Кузе?”22 Тудыжо вашештыш: ”Мый каем да чыла пророкшын умшаштышт шояк шӱлыш лиям”. Господь каласыш: ”Тый тудым ондален кертат. Кай, ойлымет семынак ыште”.23 Тыгеракын, Господь чыла пророкетын умшашкышт шояк шӱлышым пыштен. А тыйын шотышто Господь сайым огыл каласен».
24 Тунам Седекий, Хенаана эрге, Михей дек лишемын, тудым совен да ойлен: «Господьын Шӱлышыжӧ мый дечем кораҥын да тыйын гоч кутыраш тӱҥалын мо?»25 Михей вашештен: «Тудо кечын, кунам ик пӧлем гыч весыш шылын куржталаш тӱҥалат, тый тидым пален налат».
26 Тунам Израиль кугыжа каласен: «Кучыза Михейым да ола вуйлатыше Амон ден кугыжа эрге Иоас деке наҥгайыза.27 Тыге манза: ”Кугыжа тыге ойла: тиде еҥым казаматыш шындыза. Мыйын таза-эсен пӧртылмешкем, изишак кинде ден вӱдым пуыза”».28 Михей каласен: «Сар гыч таза-эсен пӧртылат гын, мыйын гоч Господь ойлен огыл!» Эше ешарен: «Тек тидым чылан колыт!»
29 Израиль кугыжа ден Иосафат, Иудан кугыжаже, Галаадысе Рамофыш каеныт.30 Израиль кугыжа Иосафатлан каласен: «Мыйым ынышт пале манын, вес вургемым чием да кредалмашыш ушнем, а тый кугыжа вургеманак код». Израиль кугыжа вес вургемым чиен да кредалаш тӱҥалын.31 Сирий кугыжа орван сарзывий вуйлатышыже-влаклан – нунышт кумло кокытын лийыныт – тыге каласен улмаш: «Сарзывуй декат, тыглай сарзе декат ида пиж, ик Израиль кугыжа дене веле кредалза».32 Иосафатым ужын, орван сарзывий вуйлатыше-влак шоналтеныт: «Кернак, Израиль кугыжа тиде». Ӱмбакше кержалташ манын, нуно тудын велыш савырненыт. Иосафат кычкырал колтен.33 Тиде Израиль кугыжа огыл улмым ужын, вуйлатыше-влак Иосафат деч вес могырыш савырненыт.
34 А ик сарзе пикшыжым чымалтарен да, шкежат тидым палыде, кӱртньӧ тувырышто улшо виш гоч Израиль кугыжам сусыртен. Кугыжа шке улазыжлан каласен: «Мӧҥгеш савырне да мыйым сӧй гыч лук. Мыйым сусыртеныт».35 Но кредалмаш тиде кечын пеш чот талышнен, сандене сириян-влак ончылно сӧй пасушто кугыжалан шке орваштыже кодаш логалын. Сусыржо гыч вӱр орвашке йоген, да кастене тудо колен.36 Кече шичме годым станыште увертареныт: «Тек кажныже шке олашкыже, шке мландышкыже кая!»
37 Тыге кугыжа колен, тудым Самарийыш конденыт да тушан тоеныт.38 Тудын орважым Самарийысе пӱяште мушкыныт. Господьын каласымыж семынак, пий-влак тудын вӱржым нуленыт, тиде верыштак яжар ӱдырамаш-шамыч мушкылтыныт.39 Ахавын моло пашаже, тудын мом ыштымыже, слон лу дене чоҥымо пӧртшӧ да чоҥымо чыла олаже нерген «Израиль кугыжа-шамычын курымсерыш книгаштышт» возымо.40 Ахав шке ача-кочаж-влак деке каен. Тудын олмеш кугыжалан Охозий эргыже шогалын.
41 Ахавын, Израиль кугыжан, нылымше ий кугыжаланымыж годым Иосафат, Аса эрге, Иудан кугыжажлан шогалын.42 Престолыш шичмыж годым Иосафат кумло вич ияш лийын да Иерусалимыште коло вич ий кугыжаланен. Аважын лӱмжӧ Азува, тудо Салаилын ӱдыржӧ лийын.43 Иосафат чыла шотыштат Аса ачажын корныжым тошкен, тудын деч кораҥын огыл. Тудо Господьлан келшыше пашам ыштен. Лач кӱкшакаласе кумалме вер-влак тыгак кодыныт. Калык тушто надырым конден, тӱтыртышым йӱлалтен.44 Иосафат Израиль кугыжа дене келшымаш ойпидышым ыштен.
45 Иосафатын моло пашаже, могай сеҥымашке шумыжо да кузе кредалмыж нерген «Израиль кугыжа-шамычын курымсерыш книгаштышт» возымо.46 Иосафат эше кумалме верлаште яжарланыше пӧръеҥ-шамычым пытарен, нунышт элыште Аса ачажын вуйлатыме жап гычак кодыныт улмаш.47 Идумейыште тунам кугыжа лийын огыл, элым кугыжан шогалтыме кундемтӧраже вуйлатен.
48 Офир гыч шӧртньым кондаш манын, Иосафат [кугыжа] Фарсис корабль-влакым чоҥен. Но корабль-влак каен кертын огытыл, нуно Ецион-Гаверыштак шаланеныт.49 Тунам Охозий, Ахавын эргыже, Иосафатлан каласен: «Тек тыйын еҥет-влак дене пырля корабльыште мыйын еҥем-влакат каят». Но Иосафат тидын дене келшен огыл.50 Вара Иосафат шке ача-кочаж-влак деке ушнен, тудым нунын пелен Давид кугезе кочажын олаштыже тоеныт. Олмешыже кугыжалан Иорам эргыже шогалын.
51 Иосафатын, Иуда кугыжан, латшымше ий вуйлатымыж годым Самарийыште Израильын кугыжажлан Охозий, Ахавын эргыже, шогалын. Тудо [Самарийыште] Израильым кок ий вуйлатен.52 Господь шинча ончылно Охозий шуко осал пашам ыштен – тудо ачаж ден аважын, тыгак Израильым сулыкыш пуртышо Иеровоамын, Нават эргын, корнышт дене каен.53 Тудо Вааллан служитлен да кумалын, ачаж семынак тидын дене Израильын Господь Юмыжым шыдештарен.
Глава 22