Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Чыла тидын деч вара, кунам Езекий Господьлан ӱшанле улмыжым ончыктен, Иуда ӱмбаке Сеннахирим, Ассирий кугыжа, толын. Чоткыдемдыме ола-влакым налаш шонен, тудо нуным авырен налын.2 Сеннахиримын Иерусалим ваштареш кредалаш толмыжым ужмеке, Езекий3 шке онжо да сарзывуйжо-влак дене каҥашен, да нуно ола воктене улшо памаш-шамычым ураш кутырен келшеныт.4 Еҥ-шамыч шукын погыненыт, нуно чыла памашым, элыштышт йоген кайыше эҥерым петыреныт да тыге каласеныт: «Тек Ассирий кугыжа-влак, тышке толмекышт, вӱдым огыт му [да вий-куатым огыт нал]».5 Езекий чулымештын да ола пырдыжын шалатыме ужашыжым угыч нӧлталын, тушан башне-влакым чоҥен. Тӱжвачын тудо эше ик пырдыжым нӧлталын, Давид-Олаште Миллом пеҥгыдемден. Езекий тыгак шуко саргурал ден авыртышым ямдылен.6 Калыкым вуйлаташ сарзывуй-влакым палемден да нуным ола капка воктене поген. Езекий нуным тыгай шомак дене кумылаҥден:7 «Пеҥгыде да лӱддымӧ лийза! Ассирий кугыжа ден тудын кугу сарзывийже деч ида лӱд, ида ӧрткӧ – мемнан дене улшо вий тудын деч кугурак.8 Тудын дене – айдеме вий-куат, а мемнан дене – Господь, мемнан Юмына. Тудо мыланна полша, мемнан верч кредалаш тӱҥалеш». Езекийын, Иуда кугыжан, шомакше деч калык кумылаҥын.
9 Ассирий кугыжа Сеннахирим шке сарзыж-влак дене Лахис олам авырен налын улмаш. Тудо шке еҥже-шамычым Иерусалимыш Иуда кугыжа Езекий да тушто улшо Иуда эрге-влак деке тыге каласаш колтен:10 «Тыге Сеннахирим, Ассирий кугыжа, ойла: авырен налме Иерусалимыште шинчен, те молан инанеда?11 ”Господь Юмына мемнам Ассирий кугыжа деч утара” манмыж дене Езекий тендам ондала, тудо тендам шужыктен пуштнеже.12 Езекий огыл мо тиде Юмын кӱкшакасе кумалме вер ден жертвенникше-влакым шалатен да Иуда ден Иерусалимлан ”Ик жертвенник ончылно гына вуйдам савыза да туштак йӱлалтен тӱргыктыза” манын каласен?13 Мом мый да ача-кочам-влак вес мландысе калык-шамыч дене ыштенна, тидым ода пале мо? Моло калыкын юмышт шке мландыштым мыйын кидем деч утарен кертыныт мо?14 Ача-кочамын пытарыме калык-шамычын юмышт кокла гыч кӧ шке калыкшым мыйын кидем деч утарен кертын? Тугеже кузе тендан Юмыда мыйын кидем деч тендам утарен кертеш?15 Езекийлан шкендам ондалкалаш ида пу, тек тудо тендам огеш лугкале. Ида ӱшане тудлан, вет ик калыкынат, ик кугыжанышынат юмыжо шке калыкшым мыйын да ача-кочамын кидше деч утарен кертын огыл. Тендан Юмыдат мыйын кидем деч тендам огеш утаре!»
16 Сеннахиримын еҥже-шамыч Господь Юмо да тудын Езекий тарзыже ваштареш эше шуко ойленыт.17 Сеннахирим серыш-влакымат возен, туштыжо тудо, Израильын Господь Юмыжым шӱктарен, Тудын ваштареш тыгай мутлам ойлен: «Кузе мландымбалысе калык-влакын юмышт шке калыкыштым мыйын кидем деч утарен огытыл, тугак Езекийын Юмыжат шке калыкшым мыйын кидем деч ок утаре».18 Чыла тиде шомакым нуно ола пырдыж ӱмбалне улшо Иерусалим калыклан еврей йылме дене кычкырен ойленыт. Олам сеҥен налаш манын, тидын дене нуно калыкым лӱдыктен ӧрткымашыш пуртынешт улмаш.19 Кузе нуно моло калыкын айдеме кид дене ыштыме юмышт-влак нерген ойленыт, Иерусалимын Юмыжо нергенат тугак кутыркаленыт.
20 Езекий кугыжа ден пророк Исаий, Амос эрге, пылпомыш гыч полышым йодын кумалыныт,21 да Господь Суксым колтен. Тудо Ассирий кугыжан станыштыже чыла тале сарзым, сарзытӧра ден сарзывуй-влакым пытарен. Намысыш пурышо кугыжа шке мландышкыже пӧртылын. Кунам шке юмыжын пӧртышкыжӧ миен, тудым шке шочшыжо-влак керде дене шуралтен пуштыныт.22 Тыге Господь Езекийым да Иерусалимыште илыше-влакым Ассирий кугыжа Сеннахиримын да молынат кидышт деч утарен. Тудо нуным чыла могырымат арален шоген.23 Тунам шукын Иерусалимыш Господьлан пӧлекым да Иуда кугыжа Езекийлан шергакан ӱзгарым конденыт. Кугыжан чапше чыла калык коклаште нӧлталтын.
24 Тиде жапыште Езекий колышаш гай черланен, да тудо Господьлан кумалын. Господь Езекийым колын да тудлан палдарыше палым колтен.25 Но кугешнаш тӱҥалмыжлан кӧра кугыжа тиде порылыклан тауштен огыл, сандене Юмын шыдыже Езекий, Иуда ден Иерусалим ӱмбаке возын.26 Тунам Езекий, Иерусалимыште илыше-влак семынак, кугешнымыжлан ӧкынен, сандене тудын илыме кечылаштыже Господьын шыдыже ӱмбакышт возын огыл.
27 Езекий пеш поян да чапланыше лийын. Тудо ший ден шӧртньыжлан, шергакан кӱ ден тамлыпушан настажлан, авыртыш ден шергакан моло ӱзгаржылан аралыме верлам ыштен.28 Кугыжа эше шурно лектышлан, йошкар арака ден олив ӱйлан клат-влакым, тӱрлӧ вольыклан вӱта ден печен налме верлам чоҥен.29 Тудо тыгак ола-влакым чоҥен. Езекийын тыгыде ден шолдыра вольыкшо моткоч шуко лийын, вет Юмо тудлан пеш кугу погым пуэн.30 Тиде Езекий Гихон памашын кӱшыл вӱдкорныжым петырен да йогынжым ӱлыкыла, Давид-Олан касвел могырышкыжо, савырен. Тудо кеч-мом ыштен гынат, чылажат воранен толын.
31 Езекийын мландыштыже лийше палдарыше пале нерген йодышташ манын, Вавилонысо вуйлатыше-влак икана тудын дек шке еҥыштым колтеныт. Тунам Юмо, Езекийым тергаш да шӱмыштыжӧ мо улмым пален налаш манын, тудын деч кораҥын.
32 Езекийын чыла мом ыштымыже, поро пашаже «Пророк Исаийын, Амос эргын, кончымашыштыже» да «Иуда ден Израиль кугыжа-влакын курымсерыш книгаштышт» возымо улыт.33 Вара Езекий ача-кочаж-влак деке ушнен, тудым Давид эрге-шамычын шӱгарышт воктене улшо кӱкшакаште тоеныт. Езекий колымеке, уло Иуда калык да Иерусалимыште илыше-влак тудын деке пагалымашым ончыктеныт. Олмешыже кугыжалан Манассий эргыже шогалын.
Глава 32