Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Тиде кечынак Артаксеркс кугыжа иудей-влакын Аман тушманыштын суртшым кугыжанвате Есфирьлан пуэн. А Мардохей кугыжа дек толын, вет Есфирь Мардохейын тудлан родо-тукым улмыжым каласен.2 Аман деч поген налме печатян шергашыжым кугыжа кудашын да Мардохейлан пуэн. А Есфирь тудым Аманын суртшым вуйлаташ шогалтен.
3 Есфирь угыч кугыжа дек толын да тудын йолжо воктеке кумык возын, Вугей тукым Аманын иудей-влак ваштареш шонен пыштымыжым кораҥдаш шортын йодын.4 Кугыжа шке шӧртньӧ тояжым Есфирь могырыш шуялтен. Есфирь кынелын да кугыжа ончыко шогалын.5 Тудо каласен: «Кугыжалан тиде келша да мый тудын поро кумылжым суленам гын, кугыжа тиде пашам чынлан шотла да мый тудлан келшем гын, тек Вугей тукым гыч Амадаф эрге Аманын колтымо осал шонымашан серышлаштыже улшо пунчалым – тыйын чыла кундемыштет улшо иудей-влакым пытарыме нерген серыме пунчалым – вашталтыше вес кӱштымаш возымо лиеш.6 Кузе мый шке калыкем ӱмбак вочшо орлыкым, родо-тукымемын пытымыжым ончен кертам?»7 Тидлан Артаксеркс кугыжа шке Есфирь ватыж ден иудей Мардохейлан тыге каласен: «Аманын иудей-влак ӱмбаке кидшым нӧлталмыжлан мый тудын суртшым Есфирьлан пуэнам, а шкенжым меҥгеш сакеныт.8 Иудей-влак шотышто вес кӱштымашым кугыжа лӱм дене шкаланда келшышын возыза да тушко кугыжан шергашыж дене печатьым шындыза, вет кугыжан лӱм дене возымо да тудын печатьше дене пеҥгыдемдыме пунчалым вашталташ ок лий».
9 Кумшо – сиван – тылзын коло кумшо кечынже кугыжан возкалышыже-влакым ӱжын конденыт да Мардохейын кӱштымыж почеш пунчалым возеныт. Тиде пунчалым чыла иудей-влаклан, тыгак Индий гыч Эфиопий марте шӱдӧ коло шым кундемыш тусо сатрап, кундем вуйлатыше ден тӧра-влаклан колташ ямдыленыт. Кажне кундемыш тусо калыкын тиштыже да йылмыж дене возеныт, иудей-влакланат нунын тиштышт да йылмышт дене сереныт.10 Серыш-влакым Мардохей Артаксеркс кугыжан лӱмжӧ дене возен да кугыжан шергашыжын печатьше дене пеҥгыдемден. Тудо серыш-влакым уверзе-влак дене колтен, нунышт кугыжалан ончен куштымо писе имне-влакым кушкыж каеныт.11 Пунчалыште теве мо возымо лийын: чыла олаште илыше иудей-влак кугыжан кӱштымыж почеш, пырля ушнен, шке илышыштым арален кертыт. Ӱмбакышт керылтше чыла калыкын, чыла кундемын сарзыже-влакым, ватышт ден йочаштым нуно кырен шалатен, пуштын, пытарен, а погыштым шупшын налын кертыт.12 Тидым Артаксеркс кугыжан вуйлатыме чыла кундемыштыже латкокымшо – адар – тылзын латкумшо кечынже ышташ лиеш.
[Тиде пунчалыште теве мом возымо улмаш: «Кугу Артаксеркс кугыжа – Индий гыч Эфиопий марте шӱдӧ коло шым кундемын мыланна порым шонышо вуйлатыше ден тӧраже-влаклан. Эсен лийза.
Суапым ыштыше-влакын пеш поро улмыштлан кӧра чапым налше еҥ-влак кокла гыч шукышт варажым утыждене кугешненыт. Нуно мемнан кидна йымалне улшо-влаклан гына огыл осалым ышташ кычалыт, но темдыме улмыштлан кӧра суапым ыштыше озаштымат чояланен ондалаш тӧчат. Нуно тауштен моштымашым гына огыл йомдареныт, но, ушдымо еҥ-влакын моктымышт дене ондалалтын, чыла да эре ужшо Юмын чынле судшо дечат утлаш шонат.
Еҥ-влак чӱчкыдын, кучемвийым налмеке, нунылан ӱшаныше йолташыштын пашаштым ворандарен колташ манын, нунымат титакдыме вӱрым йоктарымашке ушат, нунылан тӧрлаташ лийдыме ойго-орлыкым кондат, осал шоякым моштен пӱтыркалымышт дене кӱшнӧ шогышо-влакын титакдыме сай шонымашыштым вестӱрлемдат. Мемнан каласыме тыгай сӱретым акрет годсо курымсерышыште гына огыл, а кызытат шотдымын озаланыше-влакын тендан ончылно шучко пашам ыштымышт гыч ужаш лиеш. Сандене, еҥ-влак кугыжанышыштына ласкан да тыныслын илен кертышт манын, ме ончыкыжым тыршаш тӱҥалына. Нимогай вашталтышым пуртыде, ончышаш паша-влакым сайын шымлен лончылаш тӱҥалына.
Македоний гыч Амадаф эрге Аманат, кудыжо перс калык гыч огыл да мемнан гай поро шӱм-чонан огыл, мемнан дек уна семын толын, да ме тудым сайын вашлийынна. Тудо чыла калыклан ончыктымо поро кумылна дене пайдаланен. Тудым эсогыл ”мемнан ачана” манын увертаренна. Тудым чыланат кугыжа деч вара кокымшо оза семын пагаленыт. Но тудо, кугешнымыжым иземдыде, мыйын кучемвий ден чонем налаш шонен пыштен, а мыйым утарен кодышо да мыланем эре порым ыштыше Мардохей ден кугыжанышым виктараш полшышо титакдыме Есфирьым уло калыкышт дене пырля пытараш тӱрлӧ осал-чоя йӧным кычалын. Тыге тудо мемнан чотнам шагалемдаш, а Персий кугыжанышым македонян-влаклан пуаш шонен.
Тиде шакше еҥын пушташ судитлыме иудей-влакым ме осалым ыштыше семын огыл, а эн чынле закон почеш илыше семын ужына. Нуно кугезыланна да мыланна виян кугыжанышым пуышо Юмын – эн кӱшыл, эн кугу, илыше Юмын – эргыже-влак улыт. Сандене те, Амадаф эрге Аманын колтымо серышыштыже возымым шуктыде коден, сайым ыштеда. Вет Аманым, тыге ыштымекше, уло ешыжге Суза олан капкаж воктене сакеныт. Чыла дене озаланыше Юмо тыге писын тудлан сулен налме судым ыштен.
Возен шукемдыме нине пунчал-влакым чыла вере сакален, иудей-влаклан шке законыштым шукташ эрыкым пуыза. Тиде орлык жапыште, тиде кечын – латкокымшо, адар, тылзын латкумшо кечынже – нунылан ваштареш шогалше-влак деч шкеныштым арален налаш полшыза. Вет чыла дене озаланыше Юмо ойырен налме тиде тукымлан колымаш олмеш тыгай куаным пуа. Теат шке кугу пайремда-влак коклаште тиде лӱмлӧ кечым веселитлен палемдыза. Тек тиде пайрем мемнам да поро кумылан перс-влакым утарыме нерген, а мемнам чояланен ондалаш шонышо-влакым пытарыме нерген кызытат да ончыкыжымат шарныкташ тӱҥалеш. Кажне ола але кундем, кудо тиде кӱштымашым ок шукто – керде да тул дене чаманыде пытарыме лиеш. Тушто еҥ-влак илен огыт керт, тиде вер эсогыл янлык ден кайык-влаклан йырнык лиеш».]
13 Иудей-влак палемдыме жаплан тушманышт деч аралалташ ямде лийышт манын, кажне кундемыште тиде пунчалым калык-влаклан закон семын увертарышаш улыт улмаш.14 Кугыжан кӱштымыжым шукташ манын, уверзе-шамыч, писе имне-влакым кушкыжын, содор тарванен каеныт. Пунчалым Суза оласе карманыштат увертареныт.
15 Кугыжа деч лекмыж годым Мардохей ӱмбалне шемалге-канде да ош тӱсан кугыжан вургем, кугу шӧртньӧ вуйшӱдыш да чапле йытын гыч ыштыме шемалге-йошкар тӱсан шоҥалме вургем*а лийын. Суза олам куан шӱлыш авалтен.16 Иудей-влаклан тиде волгыдо, куанле, весела да чапым кондышо жап лийын.17 Кугыжан кӱштымыжӧ да пунчалже кушко шуын гын, чыла кундемыште, олаште иудей-влак тудым кугу куан дене йывыртен вашлийыныт, йӱмаш-кочмашым, пайремым ыштеныт. Вес калык-влак гыч шукынжо иудей вераш кусненыт, вет нуно иудей-влак дечын лӱдыныт.
*а 8:15 Шоҥалме вургем – накидка.
Глава 8