Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
без русского текстаМАТФЕЙЫН ВОЗЫМО СВЯТОЙ ЕВАНГЕЛИЙ | ЕВАНГЕЛИЕ ОТ МАТФЕЯ |
5 Глава | Глава 5 |
| 1 Калык тӱшкам ужмеке, Иисус курыкыш кӱзен, а кунам шинчын, воктекыже тунемшыж-влак миеныт. | 1Увидев народ, Он взошел на гору; и, когда сел, приступили к Нему ученики Его. |
| 2 Иисус ойлаш тӱҥалын, нуным тыге туныктен: | 2И Он, отверзши уста Свои, учил их, говоря: |
| 3 «Шкеныштым Юмын ончылно изилан ужшо-влак поро пиалан улыт: Пылпомыш Кугыжаныш – нунын. | 3Блаженны нищие духом, ибо их есть Царство Небесное. |
| 4 Ойгырышо-влак поро пиалан улыт: нуно лыпландарыме лийыт. | 4Блаженны плачущие, ибо они утешатся. |
| 5 Ӱҥышӧ-влак поро пиалан улыт: нуно уло мландым наследство семын налыт. | 5Блаженны кроткие, ибо они наследуют землю. |
| 6 Кӧн кочмо-йӱмӧ шумо семын чыным шуктымым ужмыжо шуэш, поро пиалан: тудо темеш. | 6Блаженны алчущие и жаждущие правды, ибо они насытятся. |
| 7 Чаманыше-влак поро пиалан улыт: нуно чаманыме лийыт. | 7Блаженны милостивые, ибо они помилованы будут. |
| 8 Яндар шӱман-влак поро пиалан улыт: нуно Юмым ужыт. | 8Блаженны чистые сердцем, ибо они Бога узрят. |
| 9 Тыныслыкым кондышо-влак поро пиалан улыт: нуно Юмын шочшыжо-влак манын лӱмдалтыт. | 9Блаженны миротворцы, ибо они будут наречены сынами Божиими. |
| 10 Чын ыштыме верч поктылмо-влак поро пиалан улыт: Пылпомыш Кугыжаныш – нунын. | 10Блаженны изгнанные за правду, ибо их есть Царство Небесное. |
| 11 Кунам тендам Мыланем кӧра вурсат, поктылыт да тендан нерген тӱрлӧ осал шоякым каласкалат, те поро пиалан улыда. | 11Блаженны вы, когда будут поносить вас и гнать и всячески неправедно злословить за Меня. |
| 12 Куаныза да йывыртыза, пылпомышто тыланда кугу суап лиеш: тендан деч ончыч илыше пророк-влакымат тыгак поктылыныт. | 12Радуйтесь и веселитесь, ибо велика ваша награда на небесах: так гнали и пророков, бывших прежде вас. |
| 13 Те мландын шинчалже улыда. Шинчал шинчалан лиймым чарна гын, кузе тудым уэш шинчаланым ышташ? Ынде тудо нимолан ок йӧрӧ, тудым луктын шуат да еҥ-влак тошкат веле. | 13Вы--соль земли. Если же соль потеряет силу, то чем сделаешь ее соленою? Она уже ни к чему негодна, как разве выбросить ее вон на попрание людям. |
| 14 Те тӱнян волгыдыжо улыда. Курык ӱмбалне шогышо ола шылын огеш керт. | 14Вы--свет мира. Не может укрыться город, стоящий на верху горы. |
| 15 Чӱктымеке, лампым ате йымаке огыл, а лампыпӱкеныш шындат, да пӧртыштӧ тудо чылалан волгалтара. | 15И, зажегши свечу, не ставят ее под сосудом, но на подсвечнике, и светит всем в доме. |
| 16 Тек тендан волгыдыдат еҥ-влак ончылно тыгак волгалтара. Тек нуно поро пашадам ужыт да Пылпомышысо Ачадам чапландарат. | 16Так да светит свет ваш пред людьми, чтобы они видели ваши добрые дела и прославляли Отца вашего Небесного. |
| 17 Законым але пророк-влакын туныктымыштым кораҥдаш толынам манын ида шоно. Мый кораҥдаш огыл, а шукташ толынам. | 17Не думайте, что Я пришел нарушить закон или пророков: не нарушить пришел Я, но исполнить. |
| 18 Тыланда чынак ойлем: чыла тиде шукталтмешке, кава ден мланде пытыме марте, закон гыч ик изи букват, ик удыралтышат ок йом. | 18Ибо истинно говорю вам: доколе не прейдет небо и земля, ни одна иота или ни одна черта не прейдет из закона, пока не исполнится все. |
| 19 Тыгеракын, кӧ эн изи ик кӱштымашым пудырта да весымат тыге ышташ туныкта гын, тудо Пылпомыш Кугыжаныште эн изилан шотлалташ тӱҥалеш, а кӧ кӱштымым шукта да тидлан еҥ-влакым туныкта, тудо Пылпомыш Кугыжаныште кугулан шотлалтеш. | 19Итак, кто нарушит одну из заповедей сих малейших и научит так людей, тот малейшим наречется в Царстве Небесном; а кто сотворит и научит, тот великим наречется в Царстве Небесном. |
| 20 Тыланда ойлем: Юмын кумылжым закон туныктышо ден фарисей-влак деч утларак ӱшанлын шуктен огыда шого гын, те Пылпомыш Кугыжанышыш пурен огыда керт. | 20Ибо, говорю вам, если праведность ваша не превзойдет праведности книжников и фарисеев, то вы не войдете в Царство Небесное. |
| 21 Кугезе-влаклан ойлымым те колында: ”Ит пушт”. Кӧ пуштеш, суд ончылно мутым кучышаш.*а | 21Вы слышали, что сказано древним: не убивай, кто же убьет, подлежит суду. |
| 22 А Мый тыланда ойлем: кӧ шкенжын лишылжылан арам шыдешкен ила, суд ончылно мутым кучышаш, а кӧ лишыл еҥжым ”нимолан йӧрдымӧ” манеш – Синедрион ончылно мутым кучаш тӱҥалеш, а кӧ весым ”ораде” манеш, тудо тамык тулыш логалеш. | 22А Я говорю вам, что всякий, гневающийся на брата своего напрасно, подлежит суду; кто же скажет брату своему: `рака', подлежит синедриону; а кто скажет: `безумный', подлежит геенне огненной. |
| 23 Тугеже тый, жертвенник деке надыретым кондышетла, лишыл еҥетын ӱмбакет ӧпкеже улмым тушто шарналтет гын, | 23Итак, если ты принесешь дар твой к жертвеннику и там вспомнишь, что брат твой имеет что-нибудь против тебя, |
| 24 надыретым тиде вер ончылан кодо, ондак кае да лишылет дене сӧрасе, вара веле пӧртыл да надыретым пу. | 24оставь там дар твой пред жертвенником, и пойди прежде примирись с братом твоим, и тогда приди и принеси дар твой. |
| 25 Тавалыше еҥ дене корнышто пырля улмыда годымак писын сӧрасе. Уке гын, тудо тыйым судьялан пуа, а тудыжо ороллан пуа да тыйым казаматыш шындат. | 25Мирись с соперником твоим скорее, пока ты еще на пути с ним, чтобы соперник не отдал тебя судье, а судья не отдал бы тебя слуге, и не ввергли бы тебя в темницу; |
| 26 Тылат чынак ойлем: чыла пуышашлыкетым пытартыш ырет марте тӱлымешке, тушечын от лек. | 26истинно говорю тебе: ты не выйдешь оттуда, пока не отдашь до последнего кодранта. |
| 27 Кугезе-влаклан мом каласымым те колында: ”Ит яжарлане”.*б | 27Вы слышали, что сказано древним: не прелюбодействуй. |
| 28 А Мый тыланда ойлем: кӧ ӱдырамаш ӱмбаке сутланен онча, ынде шке шӱм-чоныштыжо тудын дене яжарланен. | 28А Я говорю вам, что всякий, кто смотрит на женщину с вожделением, уже прелюбодействовал с нею в сердце своем. |
| 29 Тыйым пурла шинчат алгаштара гын, тудым луктын шу. Уло капет тамыкыш кудалтыме лиймешке, посна ужашет пыта гын, тылат сайрак лиеш. | 29Если же правый глаз твой соблазняет тебя, вырви его и брось от себя, ибо лучше для тебя, чтобы погиб один из членов твоих, а не все тело твое было ввержено в геенну. |
| 30 Тыйым пурла кидет алгаштара гын, тудым руал ойыро да ӧрдыжкӧ шу. Уло капет тамыкыш кудалтыме лиймеш, посна ужашет пыта гын, тылат сайрак. | 30И если правая твоя рука соблазняет тебя, отсеки ее и брось от себя, ибо лучше для тебя, чтобы погиб один из членов твоих, а не все тело твое было ввержено в геенну. |
| 31 Тыгак каласыме: ”Кӧ ватыжым ойырен колта, тудо ватыжлан ойырлымо нерген кагазым пуышаш”.*в | 31Сказано также, что если кто разведется с женою своею, пусть даст ей разводную. |
| 32 А Мый тыланда ойлем: кӧ ватыжым яжарланыме титак деч посна ойыра, тудо ӱдырамашым яжарланымашке шӱка, а кӧ ойырен колтымым марлан налеш, тудо яжарлана. | 32А Я говорю вам: кто разводится с женою своею, кроме вины прелюбодеяния, тот подает ей повод прелюбодействовать; и кто женится на разведенной, тот прелюбодействует. |
| 33 Кугезе-влаклан тыге ойлымымат те колында: ”Товатлыметым ит пудырто, Господь ончылно товатлыметым шуктен шого”.*г | 33Еще слышали вы, что сказано древним: не преступай клятвы, но исполняй пред Господом клятвы твои. |
| 34 А Мый тыланда ойлем: йӧршын ида товатле. Ида товатле кава дене: тудо Юмын престолжо. | 34А Я говорю вам: не клянись вовсе: ни небом, потому что оно престол Божий; |
| 35 Ида товатле мланде денат: тудо Юмын йолым шындыме верже. Иерусалим дене ида товатле: тудо кугу Кугыжан олаже. | 35ни землею, потому что она подножие ног Его; ни Иерусалимом, потому что он город великого Царя; |
| 36 Шке вует дене ит товатле: тый ик ӱп пырчымат ошышкат, шемышкат савырен от керт. | 36ни головою твоею не клянись, потому что не можешь ни одного волоса сделать белым или черным. |
| 37 ”Туге” але ”уке” манын веле каласыза, тылеч утыжо – осал дечын. | 37Но да будет слово ваше: да, да; нет, нет; а что сверх этого, то от лукавого. |
| 38 Мом ойлымым те колында: ”Шинчалан – шинча, пӱйлан – пӱй”.*д | 38Вы слышали, что сказано: око за око и зуб за зуб. |
| 39 А Мый тыланда ойлем: осалым ыштыше ваштареш ида шогал. Кӧ тыйын пурла шӱргетым сова гын, весыжымат тудлан савырал. | 39А Я говорю вам: не противься злому. Но кто ударит тебя в правую щеку твою, обрати к нему и другую; |
| 40 Тувыретым шупшын налаш манын, кӧ тый денет судитлалтнеже, тудлан ӱмбал вургеметымат пу. | 40и кто захочет судиться с тобою и взять у тебя рубашку, отдай ему и верхнюю одежду; |
| 41 А кӧ тыйым пеленже виешак ик меҥгым коштыкта,*е тудын дене кокытым кае. | 41и кто принудит тебя идти с ним одно поприще, иди с ним два. |
| 42 Тый дечет йодшылан пу, кӱсын налаш шонышо деч тупынь ит савырне. | 42Просящему у тебя дай, и от хотящего занять у тебя не отвращайся. |
| 43 Мом ойлымым те колында: ”Лишылъеҥетым йӧрате,*ж тушманетым ужмышудымо лий”. | 43Вы слышали, что сказано: люби ближнего твоего и ненавидь врага твоего. |
| 44 А Мый тыланда ойлем: тушмандам йӧратыза, тендам каргышылан порым тыланыза, тендам ужмышудымо-влаклан порым ыштыза, тендам вурсышо да поктылшо верч кумалза. | 44А Я говорю вам: любите врагов ваших, благословляйте проклинающих вас, благотворите ненавидящим вас и молитесь за обижающих вас и гонящих вас, |
| 45 Тунам те Пылпомышысо Ачадан чын шочшыжо улыда. Осал-влакланат, поро-влакланат Тудо шке кечыжым луктеш, чын ыштышыланат, чын огыл ыштышыланат йӱрым колта. | 45да будете сынами Отца вашего Небесного, ибо Он повелевает солнцу Своему восходить над злыми и добрыми и посылает дождь на праведных и неправедных. |
| 46 Те шкендам йӧратыше-влакым йӧратеда гын, тидланже тыланда могай суап лиеш? Йозак погышо-влакат тыгак огыт ыште мо? | 46Ибо если вы будете любить любящих вас, какая вам награда? Не то же ли делают и мытари? |
| 47 Те шкендан лишыл-влакдам гына саламледа*з гын, мом поснак сайым ыштеда? Чын Юмым палыдыме-влакат тыгак огыт ыште мо? | 47И если вы приветствуете только братьев ваших, что особенного делаете? Не так же ли поступают и язычники? |
| 48 Сандене, Пылпомышысо Ачада могай поро, тугаяк поро лийза. | 48Итак будьте совершенны, как совершен Отец ваш Небесный. |
*а 5:21 Лекм 20:13, Зак.уш 5:17.
*б 5:27 Лекм 20:14, Зак.уш 5:18.
*в 5:31 Зак.уш 24:1.
*г 5:33 Лев 19:12, Зак.уш 23:21.
*д 5:38 Лекм 21:24.
*е 5:41 Сеҥен налме элыште илышым Рим сарзе шке ӱзгаржым ик мильым виеш нумалыктен кертын.
*ж 5:43 Лев 19:18.
*з 5:47 Саламлаш – приветствовать.
Глава 5