Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
без русского текстаЛУКАН ВОЗЫМО СВЯТОЙ ЕВАНГЕЛИЙ | ЕВАНГЕЛИЕ ОТ ЛУКИ |
1 Глава | Глава 1 |
| 1 Мемнан коклаште мо лийме да сайын палыме паша нерген шукын возаш тӱҥалыныт. | 1Как уже многие начали составлять повествования о совершенно известных между нами событиях, |
| 2 Нуно тӱҥалтыш гычак чыла тидым ужшо да Шомаклан служитлыше-влакын мыланна каласкалымыштым возат. | 2как передали нам то бывшие с самого начала очевидцами и служителями Слова, |
| 3 Сандене мыят, тӱҥалтыш гыч чыла шымлен лекмеке, тидым тыланет, кугун пагалыме Феофил, радамын возаш шонен пыштышым. | 3то рассудилось и мне, по тщательном исследовании всего сначала, по порядку описать тебе, достопочтенный Феофил, |
| 4 Тыланет мом туныктымын ӱшанле улмыжым палет манын, мый ужнем. | 4чтобы ты узнал твердое основание того учения, в котором был наставлен. |
| 5 Иудейын Ирод кугыжаже годым Авийын черетыштыже служитлыше*а Захарий лӱман иерей улмаш. Тудын ватыжат Аарон тукым гыч улмаш, лӱмжӧ Елисавета лийын. | 5Во дни Ирода, царя Иудейского, был священник из Авиевой чреды, именем Захария, и жена его из рода Ааронова, имя ей Елисавета. |
| 6 Нуно коктынат Юмын ончылно чын ыштыше лийыныт, Господьын уло кӱштымыж да шӱдымыж почеш шылталаш лийдымын иленыт. | 6Оба они были праведны пред Богом, поступая по всем заповедям и уставам Господним беспорочно. |
| 7 Но Елисавета йочам ыштен кертдыме улмаш, сандене нунын йочашт лийын огыл. Нуно коктынат шоҥго лийыныт. | 7У них не было детей, ибо Елисавета была неплодна, и оба были уже в летах преклонных. |
| 8 Икана Захарий радам почеш шке черетше дене Юмын ончылно служитлен. | 8Однажды, когда он в порядке своей чреды служил пред Богом, |
| 9 Иерей-влакын йӱлашт почеш шывагам кучымекышт, тудлан Господьын храмышкыже тӱтыраш пураш логалын, | 9по жребию, как обыкновенно было у священников, досталось ему войти в храм Господень для каждения, |
| 10 а тамле пушым тӱтырымӧ годым шуко калык тӱнӧ кумалын. | 10а всё множество народа молилось вне во время каждения, -- |
| 11 Тунам Захарийлан Господьын Суксыжо кончен, тудо тӱтырымӧ жертвенник деч пурла могырышто шоген. | 11тогда явился ему Ангел Господень, стоя по правую сторону жертвенника кадильного. |
| 12 Тудым ужмеке, Захарий чот ӧрын, тудым лӱдмаш авалтен. | 12Захария, увидев его, смутился, и страх напал на него. |
| 13 Но Суксо тудлан каласен: «Захарий, ит лӱд. Тыйын сӧрвалыметым колмо. Елисавета ватет тылат эргым ышта, да тый тудым Иоанн манын лӱмдет. | 13Ангел же сказал ему: не бойся, Захария, ибо услышана молитва твоя, и жена твоя Елисавета родит тебе сына, и наречешь ему имя: Иоанн; |
| 14 Тыланет куанымаш да йывыртымаш лиеш, эргычын шочмыжлан шукын йывырташ тӱҥалыт. | 14и будет тебе радость и веселие, и многие о рождении его возрадуются, |
| 15 Господь ончылно тудо пеш кугу лиеш. Тудо йошкар аракамат, моло руштыктарышымат йӱаш ок тӱҥал, ава кӧргыштӧ лиймыж годымак Святой Шӱлыш дене темалтеш. | 15ибо он будет велик пред Господом; не будет пить вина и сикера, и Духа Святаго исполнится еще от чрева матери своей; |
| 16 Израиль эрге кокла гыч шукыштым Господь деке, нунын Юмышт деке, пӧртылта. | 16и многих из сынов Израилевых обратит к Господу Богу их; |
| 17 Господь ончыко ямдылыме калыкым лукташ манын, Илиян гай вий-куат да шӱлыш дене тудо Господь деч ончыч толеш, ача-влакын шӱмыштым шочшышт деке пӧртылта, чын ыштыше-влак семын шонаш мут колыштдымо-влакым савыра». | 17и предъидет пред Ним в духе и силе Илии, чтобы возвратить сердца отцов детям, и непокоривым образ мыслей праведников, дабы представить Господу народ приготовленный. |
| 18 Захарий Суксылан каласен: «Тиде чын улмым кушеч мый палем? Мый шоҥго улам, ватемат ынде самырык огыл». | 18И сказал Захария Ангелу: по чему я узнаю это? ибо я стар, и жена моя в летах преклонных. |
| 19 Суксо вашештен: «Мый Гавриил улам, Юмын ончылно шогем, тыланет ойлаш да тиде куан уверым каласаш мыйым колтымо. | 19Ангел сказал ему в ответ: я Гавриил, предстоящий пред Богом, и послан говорить с тобою и благовестить тебе сие; |
| 20 Теве тый мутланен кертдыме лият, чыла тиде шукталтме кече марте ойлен от керт. Шке жапыштыже шукталтшаш шомакемлан тый ӱшанен отыл, сандене тыге лиеш». | 20и вот, ты будешь молчать и не будешь иметь возможности говорить до того дня, как это сбудется, за то, что ты не поверил словам моим, которые сбудутся в свое время. |
| 21 А калык Захарийым вучен да храмыште юватылмыжлан ӧрын. | 21Между тем народ ожидал Захарию и дивился, что он медлит в храме. |
| 22 А лекмеке, Захарий нунылан нимом ойлен кертын огыл. Нуно умыленыт: храмыште тудо кончымашым ужын. Захарий кидше дене ончыктылын, но йылмыдымак кодын. | 22Он же, выйдя, не мог говорить к ним; и они поняли, что он видел видение в храме; и он объяснялся с ними знаками, и оставался нем. |
| 23 А служитлыме кечыже-влак эртымеке, Захарий мӧҥгыжӧ пӧртылын. | 23А когда окончились дни службы его, возвратился в дом свой. |
| 24 Икмыняр жап гыч Елисавета ватыже нелемын, тудо вич тылзе шылын илен да ойлен: | 24После сих дней зачала Елисавета, жена его, и таилась пять месяцев и говорила: |
| 25 «Тидым мылам Господь ыштен! Тиде кечылаште Тудо ӱмбакем ончалын, еҥ-влак деч чытен илыме намысем ӱмбачем кораҥден». | 25так сотворил мне Господь во дни сии, в которые призрел на меня, чтобы снять с меня поношение между людьми. |
| 26 Кудымшо тылзын Юмо Гавриил Суксым Галилейысе Назарет манме олашке колтен. | 26В шестой же месяц послан был Ангел Гавриил от Бога в город Галилейский, называемый Назарет, |
| 27 Тудо Давид тукым гыч Иосиф лӱман пӧръеҥлан сӧрымӧ ӱдыр деке колтымо улмаш. Ӱдырын лӱмжӧ Мария лийын. | 27к Деве, обрученной мужу, именем Иосифу, из дома Давидова; имя же Деве: Мария. |
| 28 Суксо Тудын деке пурен да каласен: «Порылыкым налше, йывырте!*а Тый денет Господь. Ӱдырамаш-влак коклаште Тый суапландарыме улат!» | 28Ангел, войдя к Ней, сказал: радуйся, Благодатная! Господь с Тобою; благословенна Ты между женами. |
| 29 А Мария, тудым ужмеке, тыгай мутлан аптыранен да саламлымаш мом ончыкта манын шонкален. | 29Она же, увидев его, смутилась от слов его и размышляла, что бы это было за приветствие. |
| 30 Суксо Тудлан каласен: «Мария, ит лӱд. Тый Юмын порылыкшым налынат. | 30И сказал Ей Ангел: не бойся, Мария, ибо Ты обрела благодать у Бога; |
| 31 Тый нелемат да Эргым ыштет. Тудлан Иисус лӱмым пуэт. | 31и вот, зачнешь во чреве, и родишь Сына, и наречешь Ему имя: Иисус. |
| 32 Тудо пеш кугу лиеш да Кӱшнысӧ Юмын Эрге манын лӱмдалтеш. Господь Юмо Тудлан Давид ачажын престолжым пуа. | 32Он будет велик и наречется Сыном Всевышнего, и даст Ему Господь Бог престол Давида, отца Его; |
| 33 Тудо курымеш Иаков тукымын Кугыжаже лиеш, Тудын кугыжа улмыжлан мучаш ок лий». | 33и будет царствовать над домом Иакова во веки, и Царству Его не будет конца. |
| 34 Суксылан Мария каласен: «Кузе тиде лийын кертеш? Мый пӧръеҥым ом пале». | 34Мария же сказала Ангелу: как будет это, когда Я мужа не знаю? |
| 35 Суксо Тудлан вашештен: «Ӱмбакет Святой Шӱлыш вола, Кӱшнысӧ Юмын куатше Тыйым леведеш. Санденак шочшаш Аза святой лиеш, Тудым Юмын Эрге манын лӱмдат. | 35Ангел сказал Ей в ответ: Дух Святый найдет на Тебя, и сила Всевышнего осенит Тебя; посему и рождаемое Святое наречется Сыном Божиим. |
| 36 Теве Тыйын Елисавета родетат, шоҥго гынат, мӱшкыран, тудын эрге шочеш. Тудым чылан йочам ыштен кертдымылан шотленыт, ынде кудымшо тылзе Елисавета нелемше. | 36Вот и Елисавета, родственница Твоя, называемая неплодною, и она зачала сына в старости своей, и ей уже шестой месяц, |
| 37 Юмын ик мутшат ышталт кертдыме ок лий».*а | 37ибо у Бога не останется бессильным никакое слово. |
| 38 Мария каласен: «Мый Господьын тарзыже улам. Тек Мыланем ойлымет семынак лиеш». Суксо Тудын деч кораҥын. | 38Тогда Мария сказала: се, Раба Господня; да будет Мне по слову твоему. И отошел от Нее Ангел. |
| 39 Тиде кечылаште Мария тарванен да курыкан кундемысе Иудан олашкыже вашкен каен. | 39Встав же Мария во дни сии, с поспешностью пошла в нагорную страну, в город Иудин, |
| 40 Тудо Захарийын пӧртышкыжӧ пурен да Елисаветам саламлен. | 40и вошла в дом Захарии, и приветствовала Елисавету. |
| 41 Кунам Мариян саламлымыжым Елисавета колын, мӱшкырыштыжӧ азаже тарванен, да Елисавета Святой Шӱлыш дене темын. | 41Когда Елисавета услышала приветствие Марии, взыграл младенец во чреве ее; и Елисавета исполнилась Святаго Духа, |
| 42 Тудо виян кычкыралын: «Ӱдырамаш-влак коклаште Тый суапландарыме улат! Тый дечет Шочшат суапландарыме! | 42и воскликнула громким голосом, и сказала: благословенна Ты между женами, и благословен плод чрева Твоего! |
| 43 Мый декем Господемын Аваже толын. Кушеч мылам тыгай пиал! | 43И откуда это мне, что пришла Матерь Господа моего ко мне? |
| 44 Кунам саламлымет пылышышкем шоктыш, кӧргыштем азам куанен тарваныш. | 44Ибо когда голос приветствия Твоего дошел до слуха моего, взыграл младенец радостно во чреве моем. |
| 45 Ӱшаныше – поро пиалан, вет Господьын Тудлан каласымыже шукталтеш». | 45И блаженна Уверовавшая, потому что совершится сказанное Ей от Господа. |
| 46 Мария каласен: «Мыйын чонем Господьым мокта, | 46И сказала Мария: величит душа Моя Господа, |
| 47 Юмылан, Мыйым Утарышылан, кӧргӧ шӱлышем куана. | 47и возрадовался дух Мой о Боге, Спасителе Моем, |
| 48 Тудо ӱҥышӧ тарзе Ӱдыржӧ веке ончалтышыжым савырен, тиде жап гыч чыла тукым Мыйым поро пиалан манаш тӱҥалеш: | 48что призрел Он на смирение Рабы Своей, ибо отныне будут ублажать Меня все роды; |
| 49 куатан Юмо Мылам моткоч кугу порылыкым ыштен. Тудын лӱмжӧ святой! | 49что сотворил Мне величие Сильный, и свято имя Его; |
| 50 Тудлан лӱдын кумалше-влаклан тукым гыч тукымыш Тудо шке порылыкшым ончыкта. | 50и милость Его в роды родов к боящимся Его; |
| 51 Тудо шке кидшын куатшым ончыктен, кугешныше шонымашым шӱмыштышт кучышо-влакым шалатен колтен. | 51явил силу мышцы Своей; рассеял надменных помышлениями сердца их; |
| 52 Виян-влакым престол гыч сӱмыралын, ӱҥышӧ-влакым нӧлталын, | 52низложил сильных с престолов, и вознес смиренных; |
| 53 шужышо-влакым поро дене темен, пойышо-влакым нимо деч посна колтен. | 53алчущих исполнил благ, и богатящихся отпустил ни с чем; |
| 54воспринял Израиля, отрока Своего, воспомянув милость, | |
| 54-55 Мемнан ачана-влаклан ойлымыж семын, Авраам ден тудын тукымжылан порылыкшым курымеш шарнен, Тудо Шкенжын Израиль шочшыжым йӧратен налын». | 55как говорил отцам нашим, к Аврааму и семени его до века. |
| 56 Елисавета дене Мария кум тылзе наре лийын, вара мӧҥгыжӧ пӧртылын. | 56Пребыла же Мария с нею около трех месяцев, и возвратилась в дом свой. |
| 57 Елисаветалан азам ышташ жап шуын, тудо эргым ыштен. | 57Елисавете же настало время родить, и она родила сына. |
| 58 Господь тудын деке моткоч поро лийме нерген пошкудо да родо-тукымжо колыныт да тудын дене пырля куаненыт. | 58И услышали соседи и родственники ее, что возвеличил Господь милость Свою над нею, и радовались с нею. |
| 59 Кандашымше кечын азалан пӱчмӧ йӱлам эртараш толыныт да тудым ачажын лӱмжӧ дене Захарий манын лӱмдынешт улмаш. | 59В восьмой день пришли обрезать младенца и хотели назвать его, по имени отца его, Захариею. |
| 60 Но азан аваже каласен: «Уке. Тудым Иоанн манын лӱмдена». | 60На это мать его сказала: нет, а назвать его Иоанном. |
| 61 Елисаветалан каласеныт: «Но тыгай лӱманже тыйын тукымышто иктат уке». | 61И сказали ей: никого нет в родстве твоем, кто назывался бы сим именем. |
| 62 Кид дене ончыктыл, азан ачаж деч тудым кузе лӱмдынеже манын йодыныт. | 62И спрашивали знаками у отца его, как бы он хотел назвать его. |
| 63 Захарий изи оҥам йодын да возен: «Тудын лӱмжӧ Иоанн». Чылан ӧрыныт. | 63Он потребовал дощечку и написал: Иоанн имя ему. И все удивились. |
| 64 Тунамак Захарийын умшаже почылтын, йылмыже рудалтын, тудо ойлаш да Юмым чапландараш тӱҥалын. | 64И тотчас разрешились уста его и язык его, и он стал говорить, благословляя Бога. |
| 65 Тыште илыше-влак чылан чот лӱдыныт. Чыла тидын нерген Иудейын курыкан кундемже мучко каласкаленыт. | 65И был страх на всех живущих вокруг них; и рассказывали обо всем этом по всей нагорной стране Иудейской. |
| 66 Кӧ тидын нерген колын гын, чылан шӱмыш пыштеныт да ойленыт: «Тиде йоча мо лиеш?» Вет тудын пелен Господьын кидше лийын. | 66Все слышавшие положили это на сердце своем и говорили: что будет младенец сей? И рука Господня была с ним. |
| 67 Иоаннын ачаже, Захарий, Святой Шӱлыш дене темын да тыге пророклен ойлен: | 67И Захария, отец его, исполнился Святаго Духа и пророчествовал, говоря: |
| 68 «Израильын Господь Юмыжо моктымо лийже! Тудо шке калыкше деке лишемын да тудлан эрыкыш лекмашым ямдылен. | 68благословен Господь Бог Израилев, что посетил народ Свой и сотворил избавление ему, |
| 69и воздвиг рог спасения нам в дому Давида, отрока Своего, | |
| 69-70 Ожнысо святой пророкшо-влак гоч мом сӧрымыжым ыштен: Давид шочшыжын тукымжо гыч Тудо мыланна виян Утарышым луктын. | 70как возвестил устами бывших от века святых пророков Своих, |
| 71 Тушманна-влак деч, мемнам ужмышудымо-влакын чыланыштын кидышт гыч Господь утара. | 71что спасет нас от врагов наших и от руки всех ненавидящих нас; |
| 72 Тыге Тудо ачана-влаклан порылыкшым ончыкта да Шкенжын святой ойпидышыжым шарна. | 72сотворит милость с отцами нашими и помянет святой завет Свой, |
| 73клятву, которою клялся Он Аврааму, отцу нашему, дать нам, | |
| 74небоязненно, по избавлении от руки врагов наших, | |
| 73-75 Авраам ачаланна товатлымыжым монден огыл: мемнам тушман кид йымач эрыкыш луктеш, да, Тудын ончылно святойын да чын ыштен, Тудлан илышаш кечына мучко лӱдде служитлен кертына. | 75служить Ему в святости и правде пред Ним, во все дни жизни нашей. |
| 76 А тый, йоча, Кӱшнысӧ Юмын пророкшо манын лӱмдалтат, Господь ончылно кает, Тудлан корным ямдылет да | 76И ты, младенец, наречешься пророком Всевышнего, ибо предъидешь пред лицем Господа приготовить пути Ему, |
| 77 Тудын калыкшылан утаралтмаш языкыштым кудалтымыж дене лиймым палдарет. | 77дать уразуметь народу Его спасение в прощении грехов их, |
| 78 Тыге мемнан Юмына шӱм порылыкшо дене кӱшыч мыланна Эр Волгыдым колтен – | 78по благоутробному милосердию Бога нашего, которым посетил нас Восток свыше, |
| 79 Тудыжо пычкемыште да колымаш ӱмылыштӧ шинчыше-влакым волгалтара да тыныслык корныш мемнан ошкылнам виктара». | 79просветить сидящих во тьме и тени смертной, направить ноги наши на путь мира. |
| 80 А йоча кушкын да шӱм-чон шӱлышыжӧ пеҥгыдемын. Израиль калык ончык лекшаш кече шумешке, тудо ир мландыште илен.1 Кур.кн 24:10. | 80Младенец же возрастал и укреплялся духом, и был в пустынях до дня явления своего Израилю. |
*а 1:5 Иерусалимысе храмыште служитлыше иерей-влак коло ныл сменылан пайлыме лийыныт. Нунын кокла гыч кандашымшыже – Авийын черетше, ончо 1 Кур.кн 24:10.
*б 1:28 «Йывырте» – грек йылмыште тидыже саламлыме мут.
*в 1:37 Тыште мом возымым «Юмын ыштен кертдыме нимо уке» манынат умылаш лиеш.
Глава 1