Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Кок ий эртымеке, фараон омым ужын: пуйто тудо Нил эҥер серыште шога.2 Теве ӧрдышӧ чапле шым ушкал эҥер гыч лектын да омыж коклаште кочкын кошташ тӱҥалын.3 Вара нунын почеш эҥер гычак сындыме, каҥга вес шым ушкал лектын. Нуно ончыч лекше ушкал-влак воктек эҥер серыш миен шогалыныт.4 Нине сындыме, каҥга ушкал-влак ӧрдышӧ чапле шым ушкалым кочкыныт. Тунам фараон помыжалтын.5 Тудо уэш мален колтен да вес омым ужын: ик вургышто тӱвыргӧ сай шым шурно парча кушкын шогалын.6 Нунын деч вара начар, эрвел мардеж дене кошкен пытыше вес шым парча кушкын шогалын.7 Начар шурно парча-влак тӱвыргӧ-лӧза шым шурно парчам нелыныт. Фараон помыжалт каен да умылен: тиде омо.
8 Эрдене тудын чонжылан каньысыр лийын. Тудо Египетысе чыла юзо ден мунло еҥ-влакым ӱжын кондыктен да нунылан шке омыжым каласкален. Но фараонын омыжым нигӧат умылтарен моштен огыл.9 Тунам тӱҥ аракатемкалыше фараонлан каласен: «Мый кызыт тошто сулыкем шарналтышым.10 Фараон, шке тарзыж-влаклан шыдешкенат, мыйым да киндыпыштышым капорол тӧран пӧртыштыжӧ улшо казаматышке шынден ыле.11 Тунам ме коктынат ик йӱдымак омым ужынна. Мыят, тудат. Омына тыглай огыл, умылтарымашым йодшо улыт ыле.12 Мемнан дене пырля туштак самырык еврей, капорол тӧран кулжо, ыле. Ме тудлан шке омынам каласкалышна. Тудо омо-влакын мом ончыктымыштым умылтарыш.13 Кузе каласыш, тугак лие: мыйым шке верышкем пӧртылтышт, а киндыпыштышым сакышт».
14 Фараон Иосифым ӱжаш колтен. Тудым содор гына казамат гыч луктыныт. Тудо ӱпшым тӱредын, пондашыжым нӱжын, вургемым вашталтен чиен да фараон деке толын.15 Фараон Иосифлан каласен: «Мыланем омо кончен, но тудым нигӧат умылтарен моштен огыл. А тыйын нергенет мылам ойленыт: омым колмеке, тый умылтарен моштет».16 Иосиф фараонлан вашештен: «Тиде мый огыл, а Юмо фараонлан сай вашмутым пуа».
17 Фараон Иосифлан каласен: «Мылам омо кончен: пуйто мый Нил эҥер серыште шогем.18 Эҥер гыч ӧрдышӧ чапле шым ушкал лекте да омыж коклаште кочкын кошташ тӱҥале.19 Теве нунын деч вара какши, пеш сындыме да пеш каҥга вес шым ушкал лекте. Мый пӱтынь Египет мландыште нунын гай начарым ужын омыл.20 Какши, каҥга ушкал-влак ончыч лекше шым ӧрдышӧ ушкалым кочкыч.21 Ӧрдышӧ-влак нунын мӱшкырешышт лийыч, но тӱжвач ончымаште нуно ончычсо гаяк каҥга кодыч. А мый помыжалтым.22 Вара мылам эше омо кончен: пуйто ик вургыштак сай туто шым шурно парча кушкын шогале.23 Тидын деч вара эрвел мардеж дене кошкен пытыше вичкыж да начар шым шурно парча кушкын шогале.24 Начар шурно парча сай шым шурно парчам нельыч. Тиде кок омым мый мунло еҥ-влаклан каласкаленам, но мыланем нигӧат умылтарен моштен огыл».
25 Иосиф фараонлан тыге каласен: «Фараонын омыжо-влак икте нергенак: Юмо мом ыштынеже, тудым фараонлан шижтарен.26 Омо-влак иктымак ончыктат. Шым сай ушкал – тиде шым ий, да шым сай шурно парча – тиде шым ий.27 А нунын деч вара лекше шым каҥга да какши ушкал – тиде шым ий, да шым начар да эрвел мардеж дене кошкен пытыше шурно парча – тиде шым шужен ий.28 Садлан мый фараонлан каласышым: мом Юмо ыштышаш, тудымак фараонлан почын пуэн.29 Шым ий жапыште пӱтынь Египет мландыште чылажат утымешке лиеш.30 Но вара шым шужен ий толеш, а ончычсо ийлаште Египет мландыште чылажат утымеш лийме мондалтеш. Мландым шужымаш пытара.31 Толшаш шужымо жаплан кӧра, а тудыжо мланде мучко пеш неле лиеш, ончычсо улан илышын палыжат ок код.32 А омын фараонлан кок гана кончымыжо Юмын чынжымак тыге ышташ шонымыж да тудым вашке шуктымыж нерген ойла.
33 Ынде фараон тек мунло, кугу уш-акылан еҥым ойырен налеш да Египет мландым вуйлаташ шогалта.34 Да эше шым поян ий жапыште Египет мландыште шурно лектыш гыч визымше ужашыжым поген аралаш манын, фараон тек вуйлатыше-влакым шогалташ кӱшта.35 Тек нине вуйлатыше-влак тиде сай ийлаште фараон лӱм дене олалаште шурным погат да шапашлен аралат.36 Шужымо ийлаште калык ынже пыте манын, тиде погымо кинде Египет мландыш толшаш шым шужен ийлан шапаш лиеш».
37 Тиде ой фараонлан да тудын полышкалышыж-влаклан келшен.38 Фараон нунылан каласен: «Вес тыгай еҥым, Юмо шӱлышаным, муын кертына мо?»39 Вара фараон Иосифлан каласен: «Чыла тидым Юмо тылат почын пуэн гын, тый гает кугу уш-акылан да мунло еҥ уке.40 Тый мыйын полатыштем тӱҥ тӧра лият, тыйын мутетым пӱтынь калыкем колышташ тӱҥалеш. Кугыжа улмем дене веле мый тый дечет кугурак лиям».41 Фараон Иосифлан эше каласен: «Мый тыйым уло Египет мландын вуйлатышыжлан шогалтем».42 Вара фараон парняж гыч печатян шергашыжым кудашын да Иосифын парняшкыже чиктен, чапле йытын вургемым чияш пуэн, шӱйышкыжӧ шӧртньӧ шинчырым сакен.43 Фараон Иосифым шкенжын кокымшо орвашкыже шынден кондышташ да тудын кайымыж годым «Вуйдам савыза!» манын увертараш кӱштен, да тудым уло Египет мландын вуйлатышыжлан шогалтен.44 Фараон Иосифлан каласен: «Мый фараон улам, но тыйын каласымет деч посна пӱтынь Египет мучко нигӧ кидшымат, йолжымат ок тарвате».45 Фараон Иосифлан вес лӱмым пуэн – Цафнаф-панеах. Да тудлан Илиополь ола*а гыч Потифер онаеҥын Асенефа ӱдыржым марлан пуэн. Вара Иосиф Египет мланде мучко коштын савырнаш лектын.
46 Фараонлан, Египетын кугыжажлан, пашам ышташ тӱҥалмыж годым Иосифлан кумло ий темын улмаш. Иосиф фараон деч каен да уло Египет мучко коштын савырнен.47 Пеш чот шочыктышо шым ийыште мланде кажне пырче гыч кормыж шурным пуэн.48 Египет мландыште сай шочыктышо шым ий жапыште Иосиф тӱрлӧ шурным поген да олалаште аралаш оптен. Кажне ола йыр улшо пасула гыч шурным шапашлан пыштен.49 Тыге Иосиф шурным теҥызысе ошма наре шуко поген чумырен. Варажым погымо шурным шотлымымат чарнен, вет чылажым шотлен керташат лийын огыл.
50 Шужен ийла толмо деч ончыч Иосифын кок эргыже шочын. Нуным Илиополь оласе Потифер онаеҥын Асенефа ӱдыржӧ ыштен.51 Иосиф кугурак эргыжлан Манассий*б лӱмым пуэн. Тудо ойлен: «Юмо мыланем чыла ойгем да ачамын суртшым мондаш полшен».52 Изирак эргыжлан Ефрем*в лӱмым пуэн. Тудо ойлен: «Йӧсланен илыме мландыште Юмо мыйым шочшаным ыштен».
53 Египет мландыште шурным чот шочыктышо шым ий эртен каен.54 Вара, Иосифын каласымыж семынак, шым шужен ий толын шуын. Чыла мландыште шужымаш тӱҥалын. А Египетыште чыла вере кинде лийын.55 Но кунам Египет мландышкат шужымаш толын, калык фараон деч киндым йодаш тӱҥалын. Тудыжо Египетыште илыше-влаклан чылаштлан увертарен: «Иосиф деке кайыза да, мом тудо каласа, тудым ыштыза».56 Пӱтынь мландымбалне шужымаш лийын. Иосиф кинде аралыме чыла клатым почын да Египет калыклан шурным ужалаш тӱҥалын. Шужымаш Египет мландыште кугемын.57 Египетыш Иосиф деке вес элла гычат кинде налаш толеденыт, вет шужымаш чыла мланде мучко талышнен.
*а 41:45 «Илиополь» – Еврей текстыште «Он». Каир деч тораште огыл верланыше ола, тыште кече юмылан кумалыныт.
*б 41:51 «Манассий» лӱм еврей йылмыште ’тудо мондаш полша’ манмым ончыкта.
*в 41:52 «Ефрем» лӱм еврей йылмыште ’шочшаным ыштен’ манмым ончыкта.
Глава 41