Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Самуил колен. Уло израиль калык погынен, тудын шотышто шортмо йӱлам эртарен. Самуилым шочмо Рама олаштыже тоеныт. Тиде жапыште Давид Фаран ир мланде дек волен.
2 Маонышто ик еҥ илен, а кӱтӱжӧ тудын Кармилыште коштын. Тудо пеш поян улмаш: кум тӱжем шорыкшо да ик тӱжем казаже лийын. Шорыкым тӱредме жапыште тудо Кармилыште лийын.3 Тиде еҥын лӱмжӧ Навал, а ватыжын Авигея улмаш. Тиде ӱдырамаш пеш ушан да мотор лийын. А марийже – торжа да осал, тудо Халев урлык гыч улмаш.
4 Ир мландыште лиймыж годым Давид [Кармилыште] Навалын шорыкым тӱредмыж нерген колын.5 Давид тудын деке лу самырык еҥым колтен да нунылан каласен: «Кармилыш кӱзыза, Навал деке мийыза да мыйын лӱмем дене саламлалтса.6 Тудлан тыге каласыза: ”Эсен лийже! Тыныс тыланет, тыныс тыйын пӧртетлан! Чыла мо улетлан тыныс лийже!7 Тый шорыкетым тӱредат манын кольым. Кунам кӱтӱчӧ-влакет мемнан дене лийыныт, нунылан ме нимогай удам ыштен огынал, Кармилыште улмышт годым нимоштат йомын огыл.8 Шке тарзет-влак деч йод, нуно каласат. Тек мыйын еҥем-влак тыйын шинчаштет поро кумылым муыт, вет ме пайрем кечын толын улына. Мом кертат, тудым тарзет-влаклан да Давид эргычлан пуэн колто”».
9 Давидын еҥже-влак Навал деке миеныт, чыла тидым Давид лӱм дене каласеныт да шыпланен шогалыныт.10 Навал [кынел шогалын да] Давидын тарзыж-влаклан вашештен: «Кӧ тыгай Давид, кӧ тыгай Иессейын эргыже?! Шке озашт деч куржшо тарзе-влак ынде шукын лектыныт.11 Мо, мый шорыкемым тӱредше-шамычлан ямдылыме киндым, вӱдым, [йошкар аракам,] шылым налшаш да ала-кушеч толын лекше палыдыме еҥ-влаклан пуэн колтышаш улам?»12 Давидын еҥже-влак савырненыт да мӧҥгеш каеныт. Пӧртылмекышт, чыла тиде шомакым Давидлан каласеныт.13 Тунам Давид шке еҥже-влаклан кӱштен: «Кажныже ӱштышкыда кердым сакыза!» Чыланат кердыштым ӱштышкышт сакеныт, Давидат сакен. Тудын почеш нылшӱдӧ наре еҥ каен, а кокшӱдӧ еҥ арвер пелен кодын.
14 Авигеялан, Навалын ватыжлан, тарзе-влак кокла гыч иктыже увертарен: «Давид ир мланде гыч шке еҥже-влакым мемнан озана дене саламлалташ колтен, но тудо нунылан пеш торжан вашештен.15 А нине еҥ-влак мемнан деке пеш поро лийыныт, мыланна нимогай удам ыштен огытыл. Нурышто воктенышт лийме годым мемнан нимонат йомын огыл.16 Воктенышт кӱтӱм кӱтымӧ годым кечывалымат, йӱдымат нуно мыланна аралтыш лийыныт.17 Тугеже, шоналте да ончал, мом ышташ лиеш, уке гын озаналан да тудын чыла еҥжылан вашке мучаш толеш. А тудо – осал айдеме, тудын дене кутыраш ок лий».
18 Тунам Авигея содор кокшӱдӧ кинде сукырым, кок шувыш йошкар аракам, шӱшкылмӧ вич шорыкым, вич виса пуштылмо пырчым, шӱдӧ чумырка изюмым, кокшӱдӧ чумырка смоквам налын да осёл-влак ӱмбаке пӧштыртен пыштен.19 Тудо тарзыже-влаклан каласен: «Мыйын ончычем ошкылза, а мый тендан почеш мием». А Наваллан, шке марийжылан, тудо нимом каласен огыл.
20 Кунам тудо осёл ӱмбалне курыклоҥ дене волен, ваштарешыже Давид ден тудын еҥже-влак толыныт. Авигея нунын дене вашлийын.21 Давид тидын деч ончыч тыге каласен улмаш: «Арам мый ир мландыште тиде еҥын погыжым араленам. Тудын мо улыж гыч нимо йомын огыл, а тудо мыланем порылан осал дене тӱла.22 Навалын пӧръеҥже-влак кокла гыч мый эр ӱжара марте кеч иктым илышым кодем гын, тек Юмо мыйым пеҥгыдын мут кучаш шогалта».
23 Давидым ужмеке, Авигея осёл ӱмбач вашке волен да Давид ончылно вуйжым мланде марте савен.24 Тудо Давидын йолжо воктек кумык возын да каласен: «Озам, чыла титак мыйын ӱмбалнем. Мыланем, шке тарзетлан, ойлаш пу, мыйын шомакем колышт.25 Тек мыйын озам тиде осал еҥым, Навалым, шотыш ок нал, вет тудын лӱмжӧ могай, шкежат тугай. Тудын лӱмжӧ Навал, шотдымо улмыжо – пеленжак.*а А мый, тыйын тарзет, озамын колтымо еҥже-влакым ужын омыл.26 Мыйын озам, Господь дене да тыйын илышет дене товатлем: тиде Господь тыйым вӱрым йоктарыме деч чарен да ӱчым шуктымо деч кидетым кучен. Навал дене мо лиеш, тек тидак тыйын тушманет-влак дене, мыйын озам ваштареш осалым шонышо чыла еҥ дене лиеш.27 Тиде пӧлек-влакым тыйын тарзет шке озажлан конден, тек тудо нуным пеленже коштшо еҥ-влаклан пуа.28 Вуеш ит нал шке тарзетлан. Господь, чынжымак, озамын тукымжым пеҥгыдын шогышым ышта, вет мыйын озам Господь верч кредалеш. Ӱмырет мучко тый нимогай осалым от ыште.29 Иктаж-кӧ тыйым поктылаш да чонетым кычалаш тӱҥалеш гын, чонет Господь Юметын помышышкыжо пыштыме лиеш. А тушманетын чонжым Тудо шӱштӱштӧ дене кышкыме кӱ семын шолен колта.30 Кунам Господь тылат сӧрымӧ чыла порылыкшым шукта да тыйым Израильын онжылан шогалта,31 вӱрым арам йоктарымылан да ӱчым шуктымылан шӱмыштет шкендым шылталымаш але ӧкынымаш ок лий. Кунам Господь тылат суапым ышта, шке тарзетым шарналте [да тудлан сайым ыште]».
32 Давид Авигеялан каласен: «Тыйым кызыт ваштарешем колтымыжлан Израильын Господь Юмыжо моктымо лийже!33 Тек уш-акылет суапландарыме лиеш, тек тый шкежат суапландарыме лият! Вет таче тый мыйым вӱр йоктарыме да шкаланем верч ӱчым шуктымо деч чарен шогалтенат.34 Но тылат осалым ыштыме деч мыйым чарен шогалтыше Израильын Господь Юмыж дене товатлем: тый от вашке да мыйын ваштарешем от тол ыле гын, эр ӱжара марте мый Навалын пӧръеҥже-влак кокла гыч иктымат ом кодо ыле».35 Вара Давид Авигеян кидше гыч мом кондымыжым налын да тудлан каласен: «Тыныс дене кай мӧҥгышкет. Мый йодметым кольым, тудым шуктем».
36 Авигея Навал деке пӧртылын. Тудыжо шкеж дене кочмаш-йӱмашым ыштен, пуйто кугыжан пайремже лийын. Навал весела да чот йӱшӧ лийын. Тудлан ватыже эр марте ик мутымат каласен огыл.37 Эрдене, кунам марийже шӧрлен, Авигея тудлан чыла каласкален пуэн. Навалын шӱмжӧ ишаш тӱҥалын, тудо кӱэмалтше гай лийын.38 Иктаж лу кече гыч Господь Навалым перен, да тудо колен.
39 Навалын колымыж нерген Давид колын да каласен: «Моктымо лийже Господь! Мыйым шӱктарымылан Тудо Наваллан мутым кучыктен, а шке тарзыжым осал пашам ыштыме деч чарен шогалтен. Навалын осалжым Господь тудын ӱмбакыжак савырен». Вара Давид, Авигеям марлан налаш шонымыж нерген каласаш манын, тудын деке шке еҥже-влакым колтен.
40 Давидын тарзыже-влак Авигея деке Кармилыш толыныт да тудлан тыге каласеныт: «Тый декет мемнам Давид колтен. Тудо тыйым марлан налнеже».41 Авигея кынел шогалын, вуйжым мланде марте савен да каласен: «Мый тудын тарзыже лияш да озамын тарзыж-влакын йолыштымат мушкаш ямде улам».42 Авигея вашке погынен да осёл ӱмбак шинчын. Тудын пелен вич ӱдырамаш тарзыже каен. Тыге Авигея Давидын колтымо еҥже-влак дене пырля каен да тудын ватыже лийын.
43 Давид тыгак Изреель гыч Ахиноамам марлан налын. Нуно коктын тудын ватыже лийыныт.44 А Саул шке Мелхола ӱдыржым, Давидын ватыжым, Галлим гыч улшо Фалтийлан, Лаишын эргыжлан, марлан пуэн улмаш.
*а 25:25 «Навал» лӱм «шотдымо» манмым ончыкта.
Глава 25