Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Соломон кугыжа йот калык гыч шуко ӱдырамашым йӧратен: фараон ӱдыр деч посна тудын моав, аммон, идумей, сидон да хеттей калык гыч ватыже-влак лийыныт.2 Израиль эрге-шамычлан Господь нине калык шотышто тыге ойлен улмаш: «Нуно тендан шӱмдам шке юмышт дек ынышт савыре манын, ӱдырыштым марлан ида нал, шке ӱдырдамат нунылан марлан ида пу». А Соломон нунын деке шӱмаҥын.3 Тудын шымшӱдӧ кугыжанватыже да кумшӱдӧ кулватыже лийын. Нуно Соломоным Господьын корныж гыч кораҥденыт.4 Кунам Соломон шоҥгемын, ватыже-шамыч тудын шӱмжым вес юмо-влак деке савыреныт. Давид ачаж семын тудо Господьлан пӱтынек ӱшанле лийын огыл.5 Соломон Астарталан, сидон-влакын юмыштлан, да Милхомлан, аммон-шамычын йырнык юмыштлан, вуйжым саваш тӱҥалын.
6 Господь шинча ончылно Соломон осал паша-влакым ыштен, тудо Господьлан Давид ачаж семын тӱрыснек ӱшанле лийын огыл.7 Соломон Иерусалим деч эрвелныла улшо курыкеш Хамослан, моав-шамычын йырнык юмыштлан, да Молохлан, аммон-влакын йырнык юмыштлан, кумалме верлам чоҥен.8 Тидымак тудо йот калык гыч улшо чыла ватыжлан ыштен. Нунышт шке юмыштлан тамлыпушым тӱтыреныт да надырым конденыт.9 Соломонын Господь деч, Израильын Юмыж деч, кораҥмыжлан Господь шыдешкен. Тудо кугыжалан кок гана кончен10 да «вес юмо-влак почеш ит кай» манын кӱштен гынат, Соломон Господь [Юмын] кӱштымыжым шуктен огыл.11 Господь Соломонлан каласен: «Тыге ыштылметлан, Мыйын ойпидышем да тыланет пуымо кӱштымаш-влакем пудыртыметлан Мый тый дечет кугыжанышым поген налам да тарзетлан пуэм.12 Но Давид ачатлан кӧра тидым тыйын илымет годым ом ыште. Кугыжанышым Мый тыйын эргычын кидше гыч налам,13 но уло кугыжанышым огыл: Давид тарземлан да Мыйын ойырен налме Иерусалимлан кӧра тудлан ик тукымым кодем».
14 Господь Соломон ӱмбаке тушманым, идумей Адерым, колтен. Тудыжо идумей кугыжа тукым гыч лийын.15 Кунам Давид Идумейыште лийын, тушко сарзывуй Иоав колышо сарзе-влакым тояш миен да Идумейысе чыла пӧръеҥым пуштын улмаш.16 Идумейысе чыла пӧръеҥым пуштын пытарымешке, Иоав ден израильтян-шамыч тушто куд тылзе иленыт.17 Но Адер да тудын ачажлан служитлыше икмыняр идумей тӧра Египетыш куржыныт. Адер тунам эше йоча лийын.18 Мадиам гыч кайымеке, нуно Фараныш миеныт. Вара, Фаран гыч икмыняр еҥым налмеке, Египетыш фараон деке, тиде элын кугыжаж деке, толыныт. [Адер фараон деке пурен,] фараон тудлан пӧрт ден мландым пуэн, кочкышым конден шогаш кӱштен.19 Адер фараонын поро кумылжым сулен налын, да тудо Адерлан Тахпенеса ватыжын шӱжаржым марлан пуэн.20 Тахпенесан шӱжарже тудлан Генуват эргым пӧлеклен. Тахпенеса тудым фараонын полатыштыже ончен куштен, Генуват тушто фараонын эргыж-влак дене пырля илен.
21 Египетыште улмыж годым Адер Давидын шке ача-кочаж-влак деке кайымыже да сарзывуй Иоавын колымыж нерген колын. Тудо фараонлан каласен: «Мыйым шочмо мландышкем колто».22 Фараон тудлан манын: «Мо тыланет тыште мый денем ок сите? Молан тый шке мландышкет кайынет?» Тудыжо вашештен: «Чыла сита, но содыки колто мыйым». [Тыге Адер шке шочмо мландышкыже пӧртылын.]
23 Соломон ваштареш Юмо эше ик тушманым – Разоным, Елиада эргым, колтен. Тудыжо шке Адраазар озаж деч, Цован кугыжаж деч, куржын улмаш.24 Давидын Адраазарым кырен шалатымекше, Разон шке йырже еҥ-влакым поген да аген коштшо тӱшкан вуйлатышыже лийын. Нуно Дамаскыш каеныт, тушто илаш тӱҥалыныт да тиде олан озаже лийыныт.25 Соломонын илыме чыла кечылаштыже Разон Израильын тушманже лийын. Адер семынак тудо Израильлан шуко зияным конден. Варажым Разон Сирийын кугыжаже лийын.
26 Кугыжа ӱмбак тыгак Иеровоам, Нават эрге, Соломонын тарзыже, кидшым нӧлталын. Тудо Цереда гыч Ефрем тукым эрге, а аваже Церуа лӱман тулык вате лийын.27 Теве кузе тудо кугыжа ваштареш шогалын. Соломон Миллом чоҥен да Давид ачажын олаштыже пырдыж рожлам петырен.28 Иеровоам уста айдеме лийын. Тиде самырык еҥын пашам сайын ыштен моштымыжым ужын, Соломон тудым Иосиф тукым пашазе-влакын эскерышыштлан шогалтен.
29 Икана Иеровоам Иерусалим гыч каен. Корнышто тудым Силом гыч улшо пророк Ахий вашлийын. Тудыжын ӱмбалне у вургем лийын. Нурышто нуно коктын гына лийыныт.30 Ахий ӱмбалныже улшо у вургемым кудашын да тудым латкок ужашлан кушкедын.31 Вара тудо Иеровоамлан каласен: «Нал шкаланет лу ужашыжым, вет Израильын Господь Юмыжо тыге ойла: ”Соломонын кидше гыч Мый кугыжанышым поген налам да лу тукымым тылат пуэм.32 Но Давид тарземлан кӧра да израиль тукым-влакын мландыштышт Мыйын ойырен налме Иерусалим олалан кӧра Мый ик тукымым тудлан кодем.33 Тидым Мый теве молан ыштем: тудо Мыйым коден да Астарталан, сидон-влакын юмыштлан, тыгак Хамослан, моав-шамычын юмыштлан, да Милхомлан, аммон-влакын юмыштлан, кумалаш тӱҥалын. Соломон Мыйын корнем дене ок кошт, Давид ачаж семын Мыланем келшыше пашам ок ыште, Мыйын пунчал ден устав-влакем шуктен ок шого.34 Мый тудын деч пӱтынь кугыжанышым ом нал. Чыла илыме кечылаштыже тудо вуйлатышак кодеш. Тидым Мый ойырен налме Давид тарземлан кӧра ыштем – тудо Мыйын кӱштымаш ден сугынь-влакем шуктен шоген.35 Но Мый Соломон эрге кид гыч кугыжан кучемвийым налам да тушечын тылат лу тукымым пуэм.36 Тудын эргыжлан Мый ик тукымым кодем. Тыге Давид тарземын лампыже Мыйын лӱмемлан илаш ойырен налме Иерусалим олаштем Мыйын чурием ончылно эре йӱлаш тӱҥалеш.37 А тыйым Мый кугыжалан шогалтем. Тый чыла шонымет дене озаланаш тӱҥалат, Израильын кугыжаже лият.38 Мом Мый тыланет кӱштем, тый чыла шукташ, Мыйын корнем дене кошташ, Мылам келшыше пашам ышташ, Давид тарзем семын пунчал ден кӱштымашем шукташ тӱҥалат гын, Мый пеленет лиям да Давидлан ыштыме семын тыйын тукыметым пеҥгыдын шогышым ыштем. Израильым тыйын кидыш пуэн,39 Мый Давид тукымым ӱлыкшемдем, но эрелан огыл”».40 Соломон Иеровоамым пушташ тӧчен, но тудыжо Египетын Сусаким кугыжаж деке куржын да тушто Соломонын колымешкыже илен.
41 Соломонын моло пашаже, тудын мом ыштымыже да мунлылыкшо нерген «Соломонын пашаже-влак» книгаште возымо.42 Соломон Иерусалимыште пӱтынь Израиль дене нылле ий кугыжаланен.43 Вара Соломон шке кугезыж-влак деке ушнен, тудым Давид ачажын олаштыже тоеныт. Тудын олмеш кугыжалан Ровоам эргыже шогалын.
Глава 11