Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Сирий кугыжа Венадад уло сарзывийжым поген. Тудын дек имне да сарлык орва дене кумло кок кугыжа ушнен. Венадад каен, Самарийым авырен налын да тудын ваштареш кредалын.2 Олашке Израиль кугыжа Ахав деке тудо шке еҥже-влакым тыге каласаш колтен:3 «Тыге Венадад ойла: ший-шӧртнет мыйын улыт, тыгак ватет ден йочат-влак кокла гыч эн сайышт мыйын улыт».4 Израиль кугыжа вашештен: «Тек каласымет семынак лиеш, мыйын кугыжа озам. Мый шкеже да мо мыйын уло – чыла тыйын».
5 Колтымо еҥ-влак адакат толыныт да каласеныт: «Тыге Венадад ойла: мый тый декет тыге ойлаш колтенам: ”Ший-шӧртнетым, ватет ден йочат-влакым мыланем пу”.6 Эрла мый тиде жаплан тый декет тарзем-влакым колтем. Тек нуно пӧртетым, лишыл еҥет-влакын пӧртыштым ончен лектыт да мо тыланет шерге, пеленышт наҥгаят».7 Израиль кугыжа элын чыла кугуракше-влакым шкеж деке ӱжын да каласен: «Ончалза, Венадад осалым ышташ шонен пыштен. Кунам тудо вате ден эргем-влакым, ший-шӧртнем йодаш колтен, мый тореш лийын омыл».
8 Чыла кугурак да уло калык каласеныт: «Ит колышт тудым да тидын дене ит келше».9 Тунам тудо Венададын колтымо еҥже-влаклан вашештен: «Мыйын кугыжа озамлан каласыза: мом тый икымше гана йодын колтенат – мый, тыйын тарзет, тидым ышташ ямде улам. А мом кызыт йодат – ыштен ом керт». Колтымо еҥ-влак Венададлан вашмутым наҥгаеныт.10 Венадад тудын деке ынде тыге ойлаш колтен: «Самарий ола деч кажне еҥемлан пурак кеч ик кормыж дене кодеш гын, тек юмо-влак мыйым пеҥгыдын мут кучаш шогалтат!»11 Израиль кугыжа вашештен: «Каласыза тудлан: саргуралым чийымеке огыл, а кредалме деч вара саргуралым кудашмеке моктане!»12 Нине шомакым колмеке, омашыште моло кугыжа дене йӱын шинчыше Венадад шке еҥже-влаклан каласен: «Рат дене шогалза!» Сарзе-шамыч ола ӱмбак керылташ ямдылалт шогалыныт.
13 Тиде жапыште Израиль кугыжа Ахав деке ик пророк толын да каласен: «Господь тыге ойла: ужат мо тиде кугу сарзывийым? Тудым Мый таче кидышкет пуэм, да тый пален налат: Мый Господь улам».14 Ахав йодын: «Господь тидым кӧн гоч ышта?» Пророк вашештен: «Тыге Господь ойла: кундемвуй-влакын сарзышт гоч». Ахав эше йодын: «Кредалмашым кӧ тӱҥалеш?» Пророк вашештен: «Тый».15 Ахав кундемвуй-влакын сарзыштым шотлен лектын, нунышт кокшӱдӧ кумло кокытыш погыненыт. Вара тудо Израильын чыла сарзыжым шотлен лектын, нунышт шым тӱжем лийыныт.
16 Нуно кечывалым лектыныт. Венадад гын тиде жапыште тудлан полшышо кумло кок кугыжа дене пырля омашыште йӱын руштын.17 Эн ончыч кундемвуй-влакын сарзышт каеныт. Венадад шке еҥже-шамычым колтен, нуно тудлан каласеныт: «Самарий гыч сарзе-влак лектыныт».18 Венадад кӱштен: «Нуно тынысым йодаш лектыныт гын, илышынек руалтен кучыза. Кредалаш лектыныт гын, тыгак илышынек руалтен кучыза».
19 Ола гыч ончыч кундемвуй-влакын сарзышт лектыныт, почешышт – кодшо сарзывий.20 Кажне израильтян ваштарешыже шогышо сарзым пуштын. Сириян-влак куржыныт, а израильтян-шамыч нуным поктен каеныт. Сирий кугыжа Венадад имнешке-влак дене пырля имне ӱмбак шинчын кудалын утлен.21 Тунам Израиль кугыжа ончыко лектын да имне ден орва-влакым кырен шалатен. Сириян-шамыч пеш шукын пытеныт.22 Израиль кугыжа дек пророк толын да каласен: «Кай, вийым пого да сайын шоналте – умбакыже кузе лийман, вет ик ий гыч Сирий кугыжа адакат тыйын ӱмбакет толеш».
23 Сирий кугыжан лишыл еҥже-шамыч тудлан каласеныт: «Нунын Юмышт – [лапвер-влакын Юмыжо огыл, а] курык-влакын Юмыжо, садлан мемнам сеҥеныт. Ме нунын дене тӧрверыште кредалына гын, чынжымак сеҥена.24 Теве мом ыште: кугыжа-влакым кажныжым шке верышт гыч кораҥде, олмешышт кундемтӧра-шамычым шогалте.25 Мыняр сарзым йомдаренат – шкаланет угыч тынарымак пого, мыняр имне лийын – тынарак имньым, мыняр орва лийын – тынарак орвам. Вара нунын дене тӧрверыште кредалына. Тунам чынжымак нуным сеҥена». Кугыжа нунын ойыштым колыштын да тыгак ыштен.
26 Ик ий эртымеке, Венадад сириян-влакым поген да, Израиль дене кредалаш манын, Афек ола деке каен.27 Израиль эрге-шамычат сарзывийым погеныт. Пеленышт кочкышым налын, нуно ваштарешышт каеныт да нунын ончылно стан дене шогалыныт. Уло кундемым темыше сириян-влак дене таҥастарымаште, нуно кок изи каза кӱтӱ семын койыныт.28 Израиль кугыжа дек Юмын еҥ толын да каласен: «Тыге Господь ойла: сириян-шамычын ”Господь – лапвер-влакын огыл, а курык-влакын Юмыжо” манмыштлан Мый тиде кугу сарзывийым тыйын кидышкет пуэм. Тунам те пален налыда: Мый Господь улам».
29 Нуно стан дене икте-весышт ваштареш шым кече шогеныт. Шымше кечын кредалмаш тӱҥалын. Израиль эрге-влак ик кечыште шӱдӧ тӱжем йолешке сирияным пытареныт.30 Молышт Афек олаш куржыныт. Тушто коло шым тӱжем еҥ ӱмбаке пырдыж камвозын. А Венадад шкеже олашке куржын да ик пӧлем гыч весыш шылын куржталын.31 Лишыл еҥже-влак тудлан каласеныт: «Ме Израиль кугыжа-шамычын поро кумылан улмышт нерген колынна. Лиеш мо, ме чоштыра вургемым чиена, шӱйышкӧ кандырам кылдена да Израиль кугыжа дек каена? Тунам тудо тыйын чонетым ала арален кода».
32 Нуно чоштыра вургемым чиеныт, шӱйышкышт кандырам кылденыт да Израиль кугыжа дек толын каласеныт: «Тыйын Венадад тарзет ойла: ”Мыйын чонем арален кодо”». Кугыжа вашештен: «Тудо эше илыше мо? Тудо – мыйын изам».33 Толшо еҥ-влак тыште сай палым ужыныт да вигак тудын мутышкыжо пуреныт: «Туге, Венадад – тыйын изат». «Кайыза, кондыза тудым», – кугыжа каласен. Кунам Венадад тудын дек лектын, кугыжа тудым шкеж деке орвашке шынден.34 Венадад тудлан каласен: «Ачамын тыйын ачат деч руалтен налме ола-влакым мый мӧҥгеш пӧртылтем. Тыгак тый Дамаскыште пазар-шамычым почын кертат, вет ачамынат Самарийыште пазарже-влак лийыныт». Ахав вашештен: «Тыгай ойпидышым ыштымеке, мый тыйым колтем». Венадад дене ойпидышым ыштымеке, Ахав тудым колтен.
35 Господьын кӱштымыж почеш пророк тунемше-влак кокла гыч иктыже весылан каласен: «Мыйым кыре». Но тудыжо тидым ышташ тореш лийын.36 Тунам пророк тунемше тудлан каласен: «Господьым колыштдыметлан, мый дечем кайымекет, тыйым лев пуштеш». Саде еҥ тудын деч каен, ваштарешыже лев лектын да тудым пуштын.
37 Пророк тунемше вес еҥым муын да тудлан каласен: «Мыйым кыре». Тудыжо пророкым сусыртымешке кырен.38 Тунам пророк тунемше каен да корно воктеке кугыжам вучаш шогалын. Тудым ынышт пале манын, саҥгаже петырыме лийын.39 Кунам кугыжа воктечше эртен каен, пророк тунемше тудлан кычкыралын: «Тыйын тарзет сӧй пасушто лийын. Тушто ик айдеме, моло деч кораҥын, мый декем ик еҥым вӱден кондыш да каласыш: ”Тиде еҥым ороло. Тудо куржеш гын, тудын чонжо олмеш тыйын чонет лиеш але олмешыже ик талант шийым тӱлет”.40 Кунам тыйын тарзет иктым-весым ыштылын, саде еҥ йомын». Израиль кугыжа тудлан каласен: «Шкаланет пунчалым тый шкеак каласышыч».
41 Пророк тунемше тунамак саҥгаж гыч пидышым кораҥден, да кугыжа тудын пророк-влак кокла гыч улмыжым пален налын.42 Тудыжо кугыжалан каласен: «Тыге Господь ойла: тый кидет гыч Мыйын пытараш палемдыме еҥым колтенат. Садлан тыйын чонет тудын чонжо олмеш, тыйын калыкет тудын калыкше олмеш лиеш».43 Израиль кугыжа мӧҥгыжӧ, Самарийыш, шыдешкыше да иралтше кумылан толын пурен.
Глава 20