Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
без русского текстаСВЯТОЙ АПОСТОЛ-ВЛАКЫН ПАШАШТ | ДЕЯНИЯ АПОСТОЛОВ |
7 Глава | Глава 7 |
| 1 Тунам архиерей йодын: «Тиде титаклымаш чын мо?» | 1Тогда сказал первосвященник: так ли это? |
| 2 Но Стефан ойлаш тӱҥалын: «Иза-шольо ден ача-влак, колыштса. Кунам мемнан Авраам ачана але Месопотамийыште лийын да Харраныш эше куснен огыл улмаш, тудлан чапланыше Юмо кончен | 2Но он сказал: мужи братия и отцы! послушайте. Бог славы явился отцу нашему Аврааму в Месопотамии, прежде переселения его в Харран, |
| 3 да каласен: ”Шке мландет гычат, шке тукымет гычат, [шке ачатын суртшо гычат] лек да Мыйын ончыктымо мландышке кай”.*а | 3и сказал ему: выйди из земли твоей и из родства твоего и из дома отца твоего, и пойди в землю, которую покажу тебе. |
| 4 Тунам Авраам Халдей мланде гыч лектын да Харраныште илаш тӱҥалын. Ачаже колымеке, тудым Юмо тушечын тендан кызыт илыме тиде мландышке кусарен. | 4Тогда он вышел из земли Халдейской и поселился в Харране; а оттуда, по смерти отца его, переселил его Бог в сию землю, в которой вы ныне живете. |
| 5 Авраамлан йолгопа лопкыт мландымат пуэн огыл, но тиде мландым тудлан да урлыкшылан пуаш сӧрен.*б Тунам Авраамын йочаже але лийын огыл. | 5И не дал ему на ней наследства ни на стопу ноги, а обещал дать ее во владение ему и потомству его по нем, когда еще был он бездетен. |
| 6 Юмо каласен: ”Тыйын тукымет йот мландыште ӧрдыжъеҥ семын илаш тӱҥалеш, тудым кулыш савырат, нылшӱдӧ ий пызырен илаш тӱҥалыт. | 6И сказал ему Бог, что потомки его будут переселенцами в чужой земле и будут в порабощении и притеснении лет четыреста. |
| 7 Но Мый, – манын Юмо, – тудым кул семын кучышо калыклан судым ыштем, тылеч вара тукымет тушеч кая да тиде верыште Мыланем служитлаш тӱҥалеш”.*в | 7Но Я, сказал Бог, произведу суд над тем народом, у которого они будут в порабощении; и после того они выйдут и будут служить Мне на сем месте. |
| 8 Вара Юмо Авраам дене ойпидышым ыштен, тудыжын палыже пӱчмӧ йӱла лийын. Тылеч вара Авраам деч Исаак шочын, да кандашымше кечын тудо Исаак дене пӱчмӧ йӱлам эртарен. Исаакат Иаков дене тыгак ыштен, а Иаков мемнан латкок тӱҥ кугезыланна*г тидымак ыштен. | 8И дал ему завет обрезания. По сем родил он Исаака и обрезал его в восьмой день; а Исаак родил Иакова, Иаков же двенадцать патриархов. |
| 9 Тӱҥ кугезе-влак кӧранымышт дене Иосифым Египетыш ужаленыт, но Юмо тудын пелен лийын | 9Патриархи, по зависти, продали Иосифа в Египет; но Бог был с ним, |
| 10 да Иосифым чыла орлык деч утарен, кугу ушым пуэн да фараонын, Египет кугыжан, кумылжым тудын деке савырен. Фараонжо Иосифым Египетым да шкенжын чыла озанлыкшым вуйлаташ шогалтен. | 10и избавил его от всех скорбей его, и даровал мудрость ему и благоволение царя Египетского фараона, который и поставил его начальником над Египтом и над всем домом своим. |
| 11 Шужымаш да кугу орлык уло Египет ден Ханаан мланде мучко шарленытат, ачана-влак кочкышым муын кертын огытыл. | 11И пришел голод и великая скорбь на всю землю Египетскую и Ханаанскую, и отцы наши не находили пропитания. |
| 12 Египетыште кинде улмо нерген колмеке, тушко Иаков ачана-влакым икымше гана колтен. | 12Иаков же, услышав, что есть хлеб в Египте, послал туда отцов наших в первый раз. |
| 13 А кокымшо ганалан Иосиф изаж-влаклан кӧ улмыж нерген каласен, да фараон Иосифын родо-тукымжо нерген пален налын. | 13А когда (они пришли) во второй раз, Иосиф открылся братьям своим, и известен стал фараону род Иосифов. |
| 14 Иосиф шкеж деке Иаков ачажымат, уло тукымжымат, чылаже шымле вич еҥым, ӱжаш колтен. | 14Иосиф, послав, призвал отца своего Иакова и все родство свое, душ семьдесят пять. |
| 15 Иаков Египетыш куснен, тушан шкежат колен, мемнан ачана-влакат коленыт. | 15Иаков перешел в Египет, и скончался сам и отцы наши; |
| 16 Нуным Сихемыш наҥгаеныт да Сихем Емморын эргыж-влак деч Авраамын ший дене тӱлен налме шӱгарыш пыштеныт. | 16и перенесены были в Сихем и положены во гробе, который купил Авраам ценою серебра у сынов Еммора Сихемова. |
| 17 Авраамлан Юмын товатлен сӧрымыжӧ шукталтшаш жап лишемме семын Израиль калык Египетыште кушкын да шукемын. | 17А по мере, как приближалось время исполниться обетованию, о котором клялся Бог Аврааму, народ возрастал и умножался в Египте, |
| 18 А вара вес кугыжа шогалын, тудо Иосифым пален огыл.*д | 18до тех пор, как восстал иной царь, который не знал Иосифа. |
| 19 Тудо мемнан тукым ваштареш чояланен, азашт илыше ынышт код манын, нуным шуэн кодаш ӧкымлен, ачана-влакым шыгыремдылын. | 19Сей, ухищряясь против рода нашего, притеснял отцов наших, принуждая их бросать детей своих, чтобы не оставались в живых. |
| 20 Тиде жапыште Моисей шочын, тудо Юмылан келшыше лийын. Тудым кум тылзе ачажын пӧртыштыжӧ ашненыт. | 20В это время родился Моисей, и был прекрасен пред Богом. Три месяца он был питаем в доме отца своего. |
| 21 А вара, шуэн кодымеке, тудым фараонын ӱдыржӧ налын, шке эргыж семын ончен-куштен. | 21А когда был брошен, взяла его дочь фараонова и воспитала его у себя, как сына. |
| 22 Египет калыкын уло шинчымашыжым Моисейлан туныктеныт. Тудо мутыштат, пашаштат уста лийын. | 22И научен был Моисей всей мудрости Египетской, и был силен в словах и делах. |
| 23 А кунам Моисейлан нылле ий темын, шке тукымжым, Израиль эрге-влакым, миен ончалаш шонен пыштен. | 23Когда же исполнилось ему сорок лет, пришло ему на сердце посетить братьев своих, сынов Израилевых. |
| 24 Израиль тукым кокла гыч иктыжлан осалым ыштымым ужмеке, тудым пыдал налын, орландарыме еҥ верч ӱчым шуктен, египет пӧръеҥым пуштын. | 24И, увидев одного из них обижаемого, вступился и отмстил за оскорбленного, поразив Египтянина. |
| 25 Нуным Юмо тудын кидше дене утара манын умылат шонен, но нуно умылен огытыл. | 25Он думал, поймут братья его, что Бог рукою его дает им спасение; но они не поняли. |
| 26 Вес кечынже, нунын кокла гыч кок еҥ кредалме годым, Моисей миен да сӧрасаш ӱжын: ”Те родо-тукым улыда, молан икте-весылан осалым ыштеда?” | 26На следующий день, когда некоторые из них дрались, он явился и склонял их к миру, говоря: вы братья; зачем обижаете друг друга? |
| 27 Но лишылъеҥжылан осалым ыштыше еҥ Моисейым шӱкалын да каласен: ”Кӧ тыйым мемнан вуйлатышылан да судьялан шогалтен? | 27Но обижающий ближнего оттолкнул его, сказав: кто тебя поставил начальником и судьею над нами? |
| 28 Теҥгече египет пӧръеҥым пуштмет семын ала тый мыйымат пушташ шонет?”*е | 28Не хочешь ли ты убить и меня, как вчера убил Египтянина? |
| 29 Тыгай шомакым колмеке, Моисей тушечын куржын да Мадиам мландыште ӧрдыжъеҥ семын илаш кодын, тушто тудын кок эргыже шочын. | 29От сих слов Моисей убежал и сделался пришельцем в земле Мадиамской, где родились от него два сына. |
| 30 Нылле ий эртымеке, Синай курык воктенысе ир мландыште, йӱлышӧ иман вондерын тулыштыжо, тудлан Господьын Суксыжо кончен. | 30По исполнении сорока лет явился ему в пустыне горы Синая Ангел Господень в пламени горящего тернового куста. |
| 31 Тыгай кончымашым ужын, Моисей пеш ӧрын, а кунам ончалаш лишемын, Господьын йӱкшым колын: | 31Моисей, увидев, дивился видению; а когда подходил рассмотреть, был к нему глас Господень: |
| 32 ”Мый тыйын ача-кочат-влакын Юмышт, Авраамын Юмыжо, Исаакын Юмыжо, Иаковын Юмыжо улам”. Моисей лӱдмыж дене чытыраш тӱҥалынат, ончаш тоштын огыл. | 32Я Бог отцов твоих, Бог Авраама и Бог Исаака и Бог Иакова. Моисей, объятый трепетом, не смел смотреть. |
| 33 А Господь тудлан каласен: ”Тыйын шогымо верет – святой мланде, йолчиеметым кудаш. | 33И сказал ему Господь: сними обувь с ног твоих, ибо место, на котором ты стоишь, есть земля святая. |
| 34 Мый калыкемым Египетыште шыгыремдылмым ужынам, тудын шортмыжым колынам да тудым утараш воленам. А ынде тол, Мый тыйым Египетыш колтем”. | 34Я вижу притеснение народа Моего в Египте, и слышу стенание его, и нисшел избавить его: итак пойди, Я пошлю тебя в Египет. |
| 35 ”Кӧ тыйым вуйлатышылан да судьялан шогалтен?” манын, нуно Моисейым кораҥденыт. Но иман вондерыште кончышо Суксын полшымыж дене Юмо тудымак нуным вуйлаташ да эрыкыш лукташ колтен.*ж | 35Сего Моисея, которого они отвергли, сказав: кто тебя поставил начальником и судьею? сего Бог чрез Ангела, явившегося ему в терновом кусте, послал начальником и избавителем. |
| 36 Египет мландыште, Йошкар теҥызыште да нылле ий ир мландыште ӧрыктарыше паша ден палдарыше палым ыштен, Моисей нуным тушеч луктын. | 36Сей вывел их, сотворив чудеса и знамения в земле Египетской, и в Чермном море, и в пустыне в продолжение сорока лет. |
| 37 Тиде Моисеяк Израиль эрге-влаклан каласен: ”Юмо тыланда мыйын гай пророкым шкендан кокла гыч шогалта. Тудым колыштса.”*з | 37Это тот Моисей, который сказал сынам Израилевым: Пророка воздвигнет вам Господь Бог ваш из братьев ваших, как меня; Его слушайте. |
| 38 Ир мландеш погынышо калык дене пырля Моисей лийын; Синай курыкышто тудлан ойлышо Суксо дене да мемнан ачана-влак дене тудо ир мландыште улмаш да, мемнан деке шукташ манын, илыше шомакым налын. | 38Это тот, который был в собрании в пустыне с Ангелом, говорившим ему на горе Синае, и с отцами нашими, и который принял живые слова, чтобы передать нам, |
| 39 Мемнан ачана-влак тудын мутшым ынешт колышт улмаш, тудым кораҥденыт да шӱмыштышт Египетыш пӧртылаш шонымашым кученыт. | 39которому отцы наши не хотели быть послушными, но отринули его и обратились сердцами своими к Египту, |
| 40 Нуно Ааронлан каласеныт: ”Мемнам вӱден кайыше юмо-влакым ыште. Мемнам Египет мланде гыч лукшо саде Моисей дене мо лийын, огына пале”.*и | 40сказав Аарону: сделай нам богов, которые предшествовали бы нам; ибо с Моисеем, который вывел нас из земли Египетской, не знаем, что случилось. |
| 41 Тунам самырык ӱшкыжла койшо шояк юмым ыштеныт да тудлан надырым пуэныт, шке кидышт дене ыштыме ӱзгар лӱмеш куан пайремым эртареныт. | 41И сделали в те дни тельца, и принесли жертву идолу, и веселились перед делом рук своих. |
| 42 А Юмо нунын деч савырнен да кавасе шӱдыр-влаклан кумалаш коден. Пророк-влакын книгаштышт тыге возымо: ”Израиль тукым, але те нылле ий ир мландыште лийме годым шӱшкылмӧ вольыкым да моло надырым Мыланем конденда? | 42Бог же отвратился и оставил их служить воинству небесному, как написано в книге пророков: дом Израилев! приносили ли вы Мне заколения и жертвы в продолжение сорока лет в пустыне? |
| 43 Молохын скинийжым*к да Ремфан юмыдан шӱдыржым те нумалында – кумалаш шкендан ыштыме сӱретдам пеленда наҥгаенда, сандене Мый тендам Вавилон вес могырыш кусарем”.*л | 43Вы приняли скинию Молохову и звезду бога вашего Ремфана, изображения, которые вы сделали, чтобы поклоняться им: и Я переселю вас далее Вавилона. |
| 44 Таныклымаш скиний ир мландыште мемнан ачана-влак пелен лийын. Тудыжо Моисейлан Ойлышын кӱштымыж почеш, Моисейын ужмо сын дене келшышын ыштыме улмаш. | 44Скиния свидетельства была у отцов наших в пустыне, как повелел Говоривший Моисею сделать ее по образцу, им виденному. |
| 45 Тудым мемнан ачана-влак налыныт да, Юмын поктен колтымо калык-влак деч Навин Иисусын вуйлатымыж почеш тиде мландым сеҥен налмеке, скинийым тышке нумал конденыт. Давид годсо жап марте тыге лийын. | 45Отцы наши с Иисусом, взяв ее, внесли во владения народов, изгнанных Богом от лица отцов наших. Так было до дней Давида. |
| 46 Юмо Давид деке порын савырнен, да Иаков тукымын Юмыжлан илыме верым ямдылаш манын, Давид сӧрвален йодын. | 46Сей обрел благодать пред Богом и молил, чтобы найти жилище Богу Иакова. |
| 47 А Юмылан пӧртым Соломон ыштен. | 47Соломон же построил Ему дом. |
| 48 Но кид дене ыштыме пӧртлаште Кӱшнысӧ Юмо ок иле, пророк тыге ойлен: | 48Но Всевышний не в рукотворенных храмах живет, как говорит пророк: |
| 49 ”Пылпомыш – Мыйын престолем, мланде – Мыйын йол шындыме верем. Мыланем могай пӧртым чоҥеда, але могай верыште Мый канаш тӱҥалам? – ойла Господь. – | 49Небо--престол Мой, и земля--подножие ног Моих. Какой дом созиждете Мне, говорит Господь, или какое место для покоя Моего? |
| 50 Мыйын кидем огыл мо чыла тидым ыштен?”*м | 50Не Моя ли рука сотворила всё сие? |
| 51 Ойым колыштдымо-влак! Тендан дене пӱчмӧ йӱлам эртарыме, но шӱмда да пылышда Юмым палыдыме еҥ-влакын гаяк. Ачада-влак семынак теат Святой Шӱлышлан эре торешланеда. | 51Жестоковыйные! люди с необрезанным сердцем и ушами! вы всегда противитесь Духу Святому, как отцы ваши, так и вы. |
| 52 Пророк-влак кокла гыч кӧм гына тендан ачада-влак поктылын огытыл? Нуно Чын Ыштышын толшашыж нерген ончылгоч увертарыше-влакым пуштыныт, а ынде те Тудым ужалыше да пуштшо лийында. | 52Кого из пророков не гнали отцы ваши? Они убили предвозвестивших пришествие Праведника, Которого предателями и убийцами сделались ныне вы, -- |
| 53 Тыланда Суксо-влак гоч законым пуымо, а те тудым шуктен огыдал». | 53вы, которые приняли закон при служении Ангелов и не сохранили. |
| 54 Тидым колыштын, Синедрионышто шинчыше-влак ажгыненыт да пӱйыштым пурыныт. | 54Слушая сие, они рвались сердцами своими и скрежетали на него зубами. |
| 55 А Святой Шӱлыш дене тич темше Стефан пылпомышко ончалын, Юмын чапшым да Юмын пурла могырыштыжо шогышо Иисусым ужын | 55Стефан же, будучи исполнен Духа Святаго, воззрев на небо, увидел славу Божию и Иисуса, стоящего одесную Бога, |
| 56 да ойлен: «Теве мый почылтшо пылпомышым да Айдеме Эргым ужам, Тудо Юмын пурла могырыштыжо шога». | 56и сказал: вот, я вижу небеса отверстые и Сына Человеческого, стоящего одесную Бога. |
| 57 Тунам нуно чот кычкыраш тӱҥалыныт, пылышыштым петыреныт да Стефан ӱмбаке ик еҥ семын керылтыныт. | 57Но они, закричав громким голосом, затыкали уши свои, и единодушно устремились на него, |
| 58 Нуно тудым ола деч ӧрдыжкӧ шӱдырен луктыныт да, пушташ манын, ӱмбакыже кӱм кышкаш тӱҥалыныт. А таныклыше-влак ӱмбал вургемыштым Савл лӱман самырык пӧръеҥын йол воктекыже кудаш пыштеныт. | 58и, выведя за город, стали побивать его камнями. Свидетели же положили свои одежды у ног юноши, именем Савла, |
| 59 Стефан ӱмбаке кӱм кышкеныт, а тудыжо кумалын: «Господь Иисус, мыйын чонем нал». | 59и побивали камнями Стефана, который молился и говорил: Господи Иисусе! приими дух мой. |
| 60 Вара пулвуйыш сукалтен, виян йӱк дене кычкыралын: «Господь! Тиде языкыштлан нуным ит титакле». Тыге каласымеке, тудо колен. | 60И, преклонив колени, воскликнул громким голосом: Господи! не вмени им греха сего. И, сказав сие, почил. |
*б 7:5 Тӱҥ 13:15.
*г 7:8 Тӱҥ кугезе – патриарх, тукымлан тӱҥалтышым пуышо кугу еҥ.
*д 7:18 Лекм 1:7-8.
*и 7:40 Лекм 32:1.
*к 7:43 Скиний: мутерым ончо.
*л 7:42-43 Ам 5:25-27. Молох – ханаан калыкын юмыжо, а Ремфан (южо грек кидвозышышто Райфан) – Сатурн планетым тыге лӱмдымӧ, очыни.
Глава 7